به گزارش تیم آرشیو کامل، مایکل مان، کارگردان نامِآشنا و برجستهٔ سینما، از فیلم آواتار ساختهٔ جیمز کامرون به عنوان یکی از مهمترین و تأثیرگذارترین آثار سال ۲۰۲۵ یاد کرده است. او با اشاره به سومین قسمت این مجموعه با عنوان «آتش و خاکستر» این اثر را دستاوردی بزرگ و ایجادکنندهٔ گفتگویی تازه دربارهٔ مفاهیم تاریخنگاری، فرهنگسازی زیستی و روایتهای علمی-تخیلی توصیف کرده است. این اظهار نظر در پی بازتاب گستردهای بوده که از سوی منتقدان و دوستداران سینما بهخصوص در میان کسانی که به دنیای پاندورا علاقهمند هستند، شنیده میشود. به گزارش تیم آرشیو کامل، مان تأکید کرده است که این فیلم با استفاده از فناوریهای نوین تصویربرداری و طراحیهای چندلایهٔ قومنگاری، جهان پاندورا را به شکلی باورپذیر و پرژرف بنمایاند.
او توضیح داد که سومین فیلم از مجموعهٔ آواتار با عنوان «آتش و خاکستر» دستاوردی عظیم بهشمار میرود و در سطحی فراتر از هر دو قسمت پیشین، با صداقت درونمایه و قدرتِ بصریِ چشمنوازی که مخاطب را بهژرفای داستان میکشاند، عرضه شده است. مان از اصالتِ تصاویر، انسجامِ جهانسازی و طراحی فرهنگیِ قومها بهخصوص ناویها تمجید کرد و گفت که این عناصر بهگونهای با باورهای زیستمحور و ارزشهای صلحطلبانهشان همسو شدهاند تا تصویری کامل و بیواژه ارائه دهند. همچنین او با اشاره به پیچیدگیِ روابط انسانی-مکانی در فیلم، تأکید کرد که شخصیتهای اصلی، از جمله جیک و نیتیری—علاوه بر فرزندان و همراهانشان—در فضایی توام با تراژدی و امید زندگی میکنند، و این تراکمِ روایت را غنیتر میسازد.
مان ادامه داد که «آتش و خاکستر» با بازنمایی تضادهای فرهنگی-مکانی در جهانِ پاندورا، بهطورِ میانجیلی به بحثِ عدالتِ اجتماعی و مبارزه با استعمار مصنوعیِ اقتصادی میپردازد. هرچند این تحلیل ممکن است از برخی آنالیستها به استعارههای تاریخی ویرانگر نگاه کند، اما او همواره سعی کرده است این مضمون را در قالبِ داستانیِ بدونِ جناحِ سیاسی و با تمرکز بر جنبههای اجراییِ جهانیسازیِ فرهنگ ارائه دهد. در این زمینه، او یادآور شد که هنرِ سینما میتواند پیچیدگیهای تاریخنگری را به زبانِ تخیل بیان کند و از این طریق به درکِ بهترِ تفاوتهای فرهنگی کمک کند، بیآنکه از واقعیتهای تاریخی فاصله بگیرد. این دیدگاه، همچنان با تداومِ تولید و گسترشِ جهانِ پاندورا در سهگانهِٔ آینده همسوست و از نظرِ منتقدان، نوآوریِ فنیِ فیلم را در کنارِ تعمقِ اجتماعی-فرهنگی ستوده است.
این گفتوگو که عمدتاً با اشاره بهٔ حقیقتِ تصویربرداریِ سهبعدی، طراحیِ کاراکترها و نکاتِ فنیِ صحنهها همراه است، نشان میدهد که کامرون با همکاریِ تیمی از مهندسانِ صحنهسازی و هنرمندانِ بومیِ فرهنگی، جهانِ پاندورا را به همان شکلِ بینظیر و چندلایه ارائه داده است که پیش از این انتظار میرفت. مان همچنین بهطورِ مشخص به جنبههایِ خلاقِ روایت و باورپذیریِ کاراکترها اشاره کرد و گفت که این دو عامل در کنارِ هم، تماشاگر را در تجربهای عمیقتر از روایتِ فیلم شریک میکند. او تأکید کرد که جهانِ سینماییِ آواتار با وجودِ جذابیتِ بصری، بهگونهای به تجربهٔ انسانی و اخلاقی میپردازد که میتواند بهعنوان یک نمونهٔ جهانی برای داستانسراییِ نوین در قالبِ علمی-تخیلی باقی بماند. او در پایانٔ صحبتهای خود با اشاره به این نکته که دو قسمتِ ابتداییِ این سهگانه، زمینهٔ لازم را برای درکِ عمیقِ «آتش و خاکستر» فراهم کردهاند، اظهار داشت که این اثر در آینده نیز به مسیرِ توسعهٔ ژانرِ علمی-تخیلی و ساختِ جهانهای تخیلیِ پیچیده ادامه خواهد داد.
در کنارِ این اظهارات، مان با اشاره به فرآیندِ تولیدِ فیلم و چالشهای اجراییِ فراوان، بر اهمیتِ حفظِ اصالتِ فرهنگیِ اقوامِ مختلفِ جهانِ پاندورا تأکید کرد. او با بیان اینکه حضورِ تنوعِ فرهنگیِ انسانی در این جهانِ خیالی، از منظرِ علمیِ انسانشناسی و جامعهشناسی تقویت میشود، خاطرنشان کرد که طراحیِ لباس، خالکوبیها و محل سکونتِ قبیلهها بهشدت با ویژگیهایِ فرهنگی مختلفِ جامعههای انسانی همسو است و از این طریقِ نمایشِ تصویری، روایتِ داستانی را پربارتر میکند. او اضافه کرد که با وجودِ گریز از تکرار، این جهانِ تخیلی همواره با ریشههای تاریخیِ جهانِ واقعیِ بشری ارتباط دارد و از این طریق به مخاطبان الهام میدهد تا به بررسیِ موضوعاتی مانند عدالت، زیستمحیطیبودنِ فرهنگ و تعاملِ انسان-محیط فکر کنند. در این میان، او بهطورِ صریح از اهمیتِ حفظِ حقوقِ مالکیت فکری و نشرِ دقیقِ منابعِ فرهنگیِ موجود در فیلمها سخن گفت و این امر را یکی از کلیدیترین عواملِ موفقیتِ پروژههایِ بلندپروازِ سینمایی دانست.
در پایانِ گفتوگو، مان یادآور شد که با وجودِ اینکه «آواتار» همواره بهعنوان یک اثرِ هنریِ عظیم و فراموشنشدنی مطرح میشود، دو قسمتِ دیگرِ این سهگانه نیز در راه است و طرفدارانِ این مجموعه میتوانند بهزودی با دیدنِ آنها، تجربهای بینظیر و تداومِ جهانِ پاندورا را با همان شور و شوقِ پیشینیانِ خود دنبال کنند. او همچنین در ۲۰۲۳ نیز «آواتار» را یکی از بهترین فیلمهای ساختهشده تا به امروز خوانده بود و در سال ۲۰۱۲ نیز این فیلم را بهعنوان یکی از گزینههای برگزیدهٔ خود برای نظرسنجیِ معتبرِ موسسهٔ «سایت اند ساوند» منتخب کرده بود. به این ترتیب، اظهاراتِ مایکل مان در برابرِ این سهگانه، جایگاهِ ویژهای در بحثِ تاریخِ سینما پیدا میکند و نشان میدهد که چگونه آثارِ بزرگِ علمی-تخیلی میتوانند با ترکیبی از فناوریِ پیشرفته، روایتِ انسانی و توجهِ فرهنگی، درکِ تازهای از آیندهٔ سینمای جهان ایجاد کنند.