گزارش جامع از اقدامهای اجرایی در شهرداریهای گیلان و تأثیر آن بر خدمات شهری
به گزارش تیم آرشیو کامل، در بازنگری یکساله امور شهری و شوراهای استانداری گیلان، پیگیری مستمر برای بهبود وضعیت کارگران شهرداری و تجهیز ناوگان شهری با جدیت دنبال شد. کاظم یوسفی، مدیرکل امور شهری و شوراهای استانداری گیلان، در گفتوگو با خبرنگار خبرآنلاین گیلان توضیح داد که یکی از تکالیف مهم و بر زمینمانده در این حوزه، موضوع فوقالعادههای مربوط به کارگران شهرداری بود که بیش از سه سال عملاً اجرایی نشده بود و حدود ۲۰۰۰ نفر از کارگران شهرداری از این حق قانونی محروم بودند. وی اضافه کرد که این مشکل عمدتاً به دلیل نبود ساختار مشخص، عدم تصویب ترکیبهای لازم و فقدان ضوابط اجرایی بود؛ اما در هشت ماه آغاز به کار، این فرآیند کاملاً ساماندهی شد و فوقالعاده جذب بازار کار برای کارگران واجد شرایط، پس از پیشنهاد شهرداریها، تصویب، ابلاغ و اجرایی شد. حالا میان این گروه از کارگران، سطح پرداختی از ۳۰ تا ۵۰ درصد به عنوان فوقالعاده جذب بازار کار تعیین شده است.
در ادامه این گزارش، تأکید بر این است که اجرای قانونی بهرهمند شدن این افراد، بازخوردهای مثبتی در جامعه کارگری محلی ایجاد کرد و به صورت قابل توجهی رضایت این قشر را به همراه داشت. در این راستا، مدیرکل امور شهری گیلان تأکید کرد که این اقدام فقط یکی از تکالیف قانونی بود و در کنار آن موضوع فوقالعادههای شغلی کارمندان شهرداریها نیز به عنوان یکی از مطالبات مهم و معوق باقی مانده بود که نیازمند تشکیل کمیته ممیزی، تعیین ساختار و مشخص شدن نقشه راه اجرایی بود. در نتیجه ترکیب کمیتهها و فرآیندها مشخص شد و همه شهرداریها در مسیر اجرایی قرار گرفتند. به گزارش تیم آرشیو کامل، بر اساس امتیازهای کسبشده در فرآیند ارتقای شغلی، کارمندان واجد شرایط شهرداریها نیز از فوقالعادههای ۳۵، ۵۵ و ۷۵ درصدی برخوردار شدند و افزایش حقوق متناسب با امتیازات قانونی برای آنان اعمال شد. این اقدام پس از سالها بلاتکلیفی، بهطور کامل اجرایی شد.
در بخش دیگری از گزارش، نوسازی و تجهیز ماشینآلات شهرداریها به عنوان یکی از عوامل کلیدی در ارتقای کیفیت خدمات شهری مطرح شد. در سال اخیر، تمرکز ویژهای بر تأمین و نوسازی ناوگان شهرداریها داشتیم که نتیجه آن خرید ۱۳۷ دستگاه انواع ماشینآلات عمرانی و خدماتی به ارزش تقریبی ۷۰۰ میلیارد تومان بود. این مجموعه شامل بکلودر، لودر، بیل لاستیکی، خودروهای آتشنشانی، ماشینهای حمل زباله، تانکرهای آب، بالابرهای آتشنشانی، جاروبابکت و حتی خودروهای حمل متوفی است. نمونههای کاربردی این ناوگان شامل ۳۰ دستگاه بکلودر، ۲۲ دستگاه کمپرسی، ۲۴ دستگاه خودروی آتشنشانی و شمار قابل توجهی نیسان و سایر ماشینآلات خدماتی است که به ناوگان شهرداریها اضافه شد.
در فرایند تأمین این ماشینآلات، حدود ۳۸۰ میلیارد تومان از سوی سازمان همیاری شهرداریها، بخشی با مشارکت مستقیم شهرداریها و مابقی از محل اعتبارات سازمان شهرداریها و دهیاریها و مواد قانونی از جمله مواد ۴۲ و ۵۸ تأمین شد. این اقدام، بهبود قابل توجهی در خدمترسانی به شهروندان و ارتقای کارایی خدمات شهری به همراه داشت و به عنوان یکی از شاخصهای کلیدی در اجرای بودجه شهری مطرح شد.
در حوزه مدیریت پسماند نیز یکی از طرحهای محوری، اجرای طرح RDF یا تولید سوخت مشتق از زبالههای غیرقابل بازیافت است که با تولید آجرهای سوختی فشرده، قابلیت استفاده در کورههای سیمان را دارد. تفاهمنامهای میان وزارت نفت، وزارت صمت، شهرداری رشت، سازمان شهرداریها و کارخانههای سیمان خزر و دیلمان منعقد شد تا با اجرای این تفاهمنامه، کارخانههای سیمان بتوانند در شرایط کمبود گاز، از این آجرهای سوختی به عنوان سومین سوخت استفاده کنند. در حال حاضر، شهرداری دشتی با دریافت ۸۰ میلیارد تومان تسهیلات، اجرای این پروژه را در مؤسسه کودآلی آغاز کرده و سایر شهرها نیز پس از تقویت تفکیک از مبدأ میتوانند وارد این فرایند شوند.
براساس گزارشها، میزان اعتبارات دولتی به شهرداریهای استان طی نه ماهه اول سال جاری به رقم قابل توجهی رسیده است. تا پایان این مدت، بالغ بر ۳۵۰۰ میلیارد تومان از محل منابع دولتی، مالیاتها و اعتبارات قانونی به شهرداریهای استان پرداخت شده که در مقایسه با سال گذشته رشد قابل توجهی را نشان میدهد. در برخی شهرهای تازه تأسیس یا با وضعیت بودجه پایین، سهم پرداختی دولت به گونهای بوده است که از کل بودجه مصوب شهرداریها فراتر رفته و این امر در تداوم خدمات شهری و اجرای پروژههای مهم اثرگذار بوده است.
در پایان، مدیرکل امور شهری گیلان با اشاره به الزامات زیباسازی و بهروزرسانی شهرها در آستانه سال جدید، از شهرداران خواست تا با بهرهگیری از این منابع، اقدامات ملموسی در حوزه فضای سبز، سیما و منظر شهری و خدمات عمومی انجام دهند. همچنین بر اجرای قانون درآمدهای پایدار شهرداریها تأکید و کاهش وابستگی به منابع ناپایدار و تخلفمحور، از جمله درآمدهای ناشی از کمیسیون ماده ۱۰۰ را مدنظر قرار داد. در نهایت، از برگزاری نشست آتی شهرداران استان یاد شد تا موضوعات بودجه ۱۴۰۵، دفترچه عوارض و دیگر مسائل مرتبط با مدیریت شهری مطرح و هماهنگیهای لازم برای ارتقای سطح ارائه خدمات به شهروندان دنبال شود. به گزارش تیم آرشیو کامل، این گزارش نقطه آغاز یک مسیر اجرایی برای بهبود کارکرد خدمات شهری و شفافیت منابع در شهرداریهای گیلان است.
تحلیل نقادانه از منظر قوانین و اجرای امور شهری
این گزارش از منظر حقوقی و اجرایی نشان میدهد که هر اقدام مالی و حقوقی در حوزه شهرداریها باید با پیروی از قوانین جاری جمهوری اسلامی ایران، بهویژه مقررات بودجه، مدیریت منابع و شفافیت مالی همراه باشد. افزایش فوقالعادههای جذب بازار کار و افزایش حقوق شاغلان شهرداریها گامی در راستای حفظ حقوق کارگری است، اما اجرای مستمر و پایدار این اقدامات وابسته به ساختارهای روشن، پایشهای دقیق و سلامت مالی است. به لحاظ قانونی، تخصیص بودجه و امتیازات قابل پرداخت باید از طریق سازوکارهای مصوب شورای استان و رعایت سقفها و قواعد مندرج در قوانین بودجه سنواتی انجام شود تا از هر گونه تخلف یا خارج از چارچوب بودن جلوگیری به عمل آید. همچنین، در فرایند خرید و نوسازی ناوگان، صرفهجویی، مسابقه منصفانه میان شرکتهای مزدی و گزارشدهی شفاف از هزینهها به عنوان ضرورتهای اجرایی باید همواره مدنظر باشد تا منابع عمومی به شکل بهینه مصرف شود و از هرگونه زمینهرسانی که ممکن است به فساد یا سوءاستفاده منجر شود، پرهیز گردد. اجرای پروژه RDF نیز با وجود منافع زیستمحیطی و کاهش وابستگی به گاز، نیازمند نظارت فنی دقیق، قراردادهای روشن و ارزیابیهای دورهای است تا از تحقق درست بهرهبرداری و جلوگیری از احتمال خطرات فنی و اقتصادی اطمینان حاصل شود. در نهایت، تصمیمگیریهای مرتبط با بودجه و عوارض باید با شفافیت، پاسخگویی به مردم و رعایت چارچوبهای قانونی انجام شود تا اعتماد عمومی تقویت گردد و اجرای پروژههای شهری با کمترین دغدغه اجرایی پیش رود.