اعلام برگزاری اعتکاف تخصصی برای روانشناسان و مشاوران در شیراز
در شیراز، اقدامی تازه با رویکرد خودمراقبتی معنوی به شکل یک اعتکاف تخصصی برای روانشناسان، مشاوران و فعالان حوزه خانواده اجرا شده است تا خلأ فرسودگی نهان در زیست حرفهای این گروه حرفهای را به گفتوگو و بازنگری بکشاند. این رویداد که با نگاهی انسانیتر به وضعیت مراقبان سلامت روان برگزار میشود، بر مبنای نیازهای عینی کسانی طراحی شده که به طور مداوم با رنج، اضطراب و بحرانهای انسانی سروکار دارند و ممکن است فرصت کافی برای بازمیگرداندن به خود را نیابند. به گزارش تیم آرشیو کامل، در بستری که سرعت زندگی حرفهای گاه بین تعهد شغلی و فرسودگی درونی مرزهای باریک ایجاد میکند، سوالی مهم مطرح میشود: حالِ کسانی که به دیگران خدمت میکنند، چگونه است؟
این اعتکاف با هدف شناخت آسیبهای روانی-عاطفی ناشی از کار روزمره و فراهم آوردن فضایی برای بازتعریف رابطه با معنویت و سلامت روان طراحی شده است تا به جای نسخهدادن، شنیدن، تفکر و بازآفرینی درونی را در مرکز قرار دهد. در این چارچوب، معنویت به عنوان منبعی برای خودمراقبتی و تابآوری تبدیل میشود تا درمانگران بتوانند در مواجهه با بحرانهای انسانی، دچار فرسودگی هیجانی نشوند و با انرژی تازه به ادامه خدمت بپردازند.
مسئول نهاد نمایندگی ولی فقیه دانشگاه علوم پزشکی شیراز، حجتالاسلام و المسلمین حمید مقامی، با تأکید بر نوآورانه بودن این برنامه توضیح میدهد که این رویداد پاسخی به نیازهای انباشته و کمتر شنیدهشده در میان متخصصان سلامت روان است. او میگوید: «فعالان حوزه سلامت روان و خانواده به دلیل ماهیت کارشان مدام در معرض فرسودگی هیجانی و فشارهای روانی قرار دارند و اگر این فشارها به درستی دیده و مدیریت نشود، نه تنها سلامت فردی که با او کار میکنند بلکه کیفیت خدمات ارائهشده نیز تحت تأثیر قرار میگیرد.»
پیوند معنویت با سلامت روان در زیست حرفهای
آنچه این رویداد را از نمونههای مشابه متمایز میکند، تلاش آگاهانه برای ایجاد رابطهای معنادار میان معنویت، سلامت روان و زندگی حرفهای درمانگران است. مقامی توضیح میدهد که برنامه پیوندی تلفیقی و هدفمند میان گفتوگوهای تخصصی، نشستهای فردی، تفکر عمیق و تجربههای تأملمحور فراهم میکند. در این چارچوب، معنویت به عنوان منبعی برای خودمراقبتی و تابآوری تعریف میشود تا در مواجهه روزمره با بحرانهای انسانی، افراد دچار استهلاک درونی نشوند.
این اعتکاف با نیت بازآفرینی درونی و تقویت تابآوری طراحی شده است و فرصتی را فراهم میآورد تا شرکتکنندگان در فضایی غیررسمی و بدون نقشهای حرفهای، به تجربههای درونی خود بازگردند. مقامی تأکید میکند که در این فضا، شرکتکنندگان «یادداشتهای حرفهای» را کنار گذاشته و صرفاً انسانهایی با پرسشها و خستگیهایشان هستند. این رویکرد انسانمحور و غیرسلسلهمراتبی، تلاش میکند تا تصویری روشن از رویکردی تازه در سلامت مراقبان ارائه دهد.
ساختار و محتوای برنامه
- گفتوگوهای تخصصی با محوریت فرسودگی هیجانی و مدیریت فشارهای کاری
- ساعاتی از زمانِ خلوت فردی و تأمل برای بازتعریف هدفها و معنای کار حرفهای
- تجربههای تأملمحور و تمرینهای ذهنآگاهی با تمرکز بر سلامت روانی
- فضای غیررسمی برای گفتوگو و بهاشتراکگذاری تجربههای زیسته در کنار تیمهای پشتیبان
این رویداد با حضور و مدیریت مقامی برگزار میشود و در قالب یک برنامه منسجم، به جای ارائه نسخهای از «چگونه باید باشیم»، به دنبال ایجاد بستری برای شنیدن و بازتعریف مسیر حرفهای است. گزارشها حاکی از این است که برنامهریزی رویداد به گونهای انجام شده است تا مشارکتکنندگان بتوانند بدون دغدغههای نقشهای رسمی، به تجربههای درونی خود رجوع کنند و از منابع درونی برای ادامه مسیر حرفهای بهرهمند شوند.
تفاوتهای کلیدی رویکرد این اعتکاف با رویدادهای مشابه
برخلاف بسیاری از برنامههای عمومی سلامت روان، این اعتکاف به صورت تخصصی به دغدغههای روانشناسان و مشاوران حوزه خانواده پاسخ میدهد و با تأکید بر همسویی معنویت و سلامت روان در زیست حرفهای، سعی دارد مفهوم مراقبت را از حالت صرفاً حرفهای خارج و به تجربه انسانی پشت نقاب تخصصی برگرداند. مقامی توضیح میدهد که هدف نهایی، ایجاد بستری است که شرکتکنندگان بتوانند منابع درونی خود را برای ادامه مسیر حرفهای بهگونهای سالمتر و معنادارتر بازیابند و از قربانی شدن خود در مسیر حرفهای جلوگیری کنند.
تحلیل اجرایی: چارچوبهای حمایت از سلامت مراقبان در ایران
این رویداد نشان میدهد که با وجود فشارهای ادامهدار در نظام سلامت، رویکردهای مبتنی بر گفتوگو، تأمل و معنویت میتواند به پاسخی عملگرایانه برای مسئله فرسودگی فراهم آورد. از منظر اجرایی، چنین رویکردهایی نیازمند پشتیبانی سازمانی، تخصیص منابع و ابزارهای پایش سلامت روان است تا اثرات پایدارتری در کیفیت خدمات ارائهشده به مراجعان خلق کند. با وجود اینکه اجرای این اعتکاف نخستین گام از یک مسیر بلندتر است، میتواند نشانگر جهتگیری جدیدی در سیاستگذاری سلامت روان کشور باشد که به جای تمرکز صرفاً بر کمّیت خدمات، به بهبود کیفیت زندگی حرفهای مراقبان نیز توجه میکند. این رویه باید با چارچوبهای قانونی و مقرراتی ایران همسو باشد تا به طور مستمر و با شفافیت اجرایی شود و از جنبههای اجرایی و اخلاقی پشتیبانی گردد.
اطلاعات عملی و نتیجهگیری
این رویداد به نمایندگی از نهادهای دانشگاهی و با همکاری مجموعهای از متخصصان سلامت روان طراحی شده و با هدف حمایت از روانشناسان، مشاوران و فعالان حوزه خانواده برگزار میشود تا با تقویت تابآوری روانی و معنوی، بتوانند به نحوهای پایدار به ارائه خدمات حرفهای ادامه دهند. شرکتکنندگان نه تنها از رویکرد معنوی به عنوان منبع انرژی درونی بهره میبرند، بلکه از بینشهای عملی درباره مدیریت فشارهای شغلی و حفظ سلامت روانی در طول سالهای خدمت نیز سود میبرند. به گزارش تیم آرشیو کامل، این تجربه میتواند گامی مهم در بازنگری نحوه مراقبت از مراقبان باشد و به عنوان نمونهای از تحول رو به جلو در سلامت روان مراقبان در نظر گرفته شود.
پیشنهادات برای گامهای آینده
با وجود گامهای اولیهای که برداشته شده، برای پایداری اثرات اینگونه رویدادها و گسترش دایره اثرگذاری آنها، پیشنهاد میشود که سیاستگذاران و مدیران سلامت روان در ایران به توسعه و تداوم چنین برنامههایی فکر کنند، از جمله ایجاد شبکههای حمایتی، ارائه مشاورههای مداوم و ایجاد sisتهای پایش و گزارشدهی درباره سلامت روان مراقبان. این امر میتواند به ارتقای کیفیت خدمات ارائهشده و کاهش فرسودگی در مجموعههای درمانی منجر شود.
برای اطلاعات بیشتر و ثبتنام، با واحدهای آموزشی و پشتیبانی دانشگاه علوم پزشکی شیراز تماس بگیرید یا به وبسایت رسمی نهاد نمایندگی ولی فقیه در دانشگاه مراجعه کنید.
تحلیل نهایی: نکتهای درباره چارچوب اجرایی و حقوقی در ایران
رویکردهای حمایتی از سلامت روان مراقبان، به عنوان موضوعی اجرایی و مدیریتی، نیازمند رعایت قوانین جمهوری اسلامی ایران و چارچوبهای اجرایی است تا بتواند در سطحی پایدار و قابل اتکا، به بهبود کیفیت زندگی حرفهای کمک کند. این رویداد نشان میدهد که با وجود ملاحظات امنیتی، جامعه سلامت ایران میتواند از تجربههای معنوی و درمانی برای تقویت تابآوری استفاده کند؛ اما برای تداوم و گسترش این رویکرد، ضروری است که طرحها با سازوکارهای نظارتی، گزارشدهی شفاف، و پیوستگی با بیمههای سلامت و سامانههای ارزیابی کیفیت همراه باشند. چنین سازوکاریهایی، به حفظ سلامت کارکنان و ارتقای سطح خدمترسانی کمک میکند و میتواند به عنوان یک مدل قابل تکرار در سایر مناطق کشور مطرح شود.
پایانبندی و فراخوان عملی
این رویداد گام مهمی در توجه به سلامت روان مراقبان است و میتواند نقطه آغاز یک تاریخچهٔ نوین در سیاستگذاری سلامت روان در ایران باشد. با توجه به نیازهای شغلی-روانی افرادی که به طور مستمر در خدمت دیگران هستند، توسعه چنین دوایر حمایتی و فراهمکردن فضای امن برای بازتعریف خود، بخش جداییناپذیر از پاسخ به فرسودگی حرفهای است. امید است که چنین رویکردی در آینده با بودجه و پشتیبانی لازم، به گسترههای وسیعتری از متخصصان سلامت روان برسد و به بهبود مستمر کیفیت خدمت رسانی کمک کند.