بازنویسی خبری: ارزیابی تازه از مواضع امنیتی روسیه در برابر اروپا و ناتو
در چارچوب تغییرات قاعدهمندِ جغرافیای امنیتی در اروپا، مقامات روسیه بر عزم خود برای تضمین امنیت ملی در برابر آن چه اقدامات تهاجمی اروپا و سازمان پیمان آتلانتیک شمالی خوانده میشود، پافشاری میکنند. به گزارش تیم آرشیو کامل، معاون وزیر امور خارجه روسیه، آلکساندر گروشکو، در گفتوگو با خبرنگاران تأکید کرد که مسکو برای حفظ وضعیت دفاعی ۱۰۰ درصدی و پاسخگویی به هر تحول احتمالی، تمامی اقدامهای لازم را به عمل میآورد. او اشاره کرد که سیاستهای اروپاییها و سخنان عمومی مقامات رده بالای اتحادیه اروپا و ناتو به ایجاد شرایط برای رویارویی نظامی با روسیه منتهی میشود و این نکته را به وضوح تأیید میکند که روسیه آماده است تا در هر صورت و با هر تغییر معادلهای، واکنش مقتضی نشان دهد. به گزارش خبرگزاریها، از جمله ریابکوف، معاون وزیر خارجه روسیه، پافشاری برخی کشورهای عضو اتحادیه اروپا بر توهم حمله قریبالوقوع از جانب روسیه را نگرانی جدی میداند و بر این باور است که این بهانهها منجر به بازبینیهای گسترده در برنامههای تقویت توان نظامی در پایتختهای اروپایی شده است.
این فریمورک خبری با وجود تفاوت در واژگان و شاخصهای تحلیل، بر پایه همان خطوط روایت است که روسیه به دنبال جلوگیری از هرگونه اختلال در وضعیت امنیتی خود است. در ادامه گفتههای منتخب مقامات، ویکتور اوربان، نخستوزیر مجارستان، در گفتوگو با روزنامه محلی ماجیر نمزت هشدار داد که ادامه سیاستهای فعلی اتحادیه اروپا میتواند به وقوع جنگ در سرتاسر قاره اروپا در سال ۲۰۲۶ منجر شود؛ جزییاتی که نشان میدهد دامنه نگرانیها از جبهههای مختلف به شکل فزایندهای در حال گسترش است. این دیدگاه در کنار اظهارات ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، در نیمه اول آذرماه به وجود آمد که عملیات ویژه نظامی روسیه در اوکراین دربرگیرنده آغاز یک جنگ جدید نبوده است؛ به گفته او، مسکو تلاش دارد تا با این عملیات، جنگی که غرب با استفاده از ملیگرایان اوکراینی شعلهور کرده بود، پایان دهد. این مجموعه رویدادها نشان میدهد که موضعگیریهای امنیتی روسیه با پرسشهایی درباره ساختارهای تصمیمگیری در اروپا و پاسخهای ناتو همراه است. به گزارش تیم آرشیو کامل، تمام این بیانات در راستای زمینهسازی برای ارزیابیهای دقیقتر از سطح آمادهسازی و همچنین سناریوهای متنوعی که ممکن است در آینده رخ بدهد، ارائه میشود.
در قالب این روایت، نکته کلیدی این است که روسیه تأکید میکند هیچ گونه واگذاری گزینه دفاعی خود را به دیگران پذیرفته نیست و هر تحول در صحنه بینالمللی را با معیارهای دفاعی و امنیتی خود سنجش خواهد کرد. این دیدگاه با توجه به تجربههای گذشته نشان میدهد که مسکو به دنبال ایجاد فضای باز برای واکنش سریع در صورت هر گونه تهدید یا تغییر در وضعیت منطقهای است. از سوی دیگر، اشارههای مربوط به افزایش توان نظامی و مانورهای امنیتی اروپاییان و همچنین مصاحبههای مقامات اروپایی در ادامهی بحثهای مربوط به توازن نیروها و سیاستهای دفاعی در قاره است. این روندها میتواند پیامدهای اقتصادی، سیاسی و استراتژیک برای کشورهای غربی و شرقی، از جمله جمهوریهای مستقل و همپیمانان منطقهای، به همراه داشته باشد.
به گزارش تیم آرشیو کامل، تحلیلهای مقامات غربی و روسیه نشان میدهد که احتمال بازتولید یا تشدیدِ مناسبات امنیتی به وسیله همکاریها یا رقابتهای جدید در حوزه تسلیحات و عدمتأثیرپذیری از فشارهای اقتصادی، همچنان در کانون توجه است. در این چارچوب، مسکو بر این باور است که متحدان غربی باید از هرگونه سوءتفاهم در خصوص نیتهای نظامی این کشور پرهیز کنند و واقعبینی را در ارتباط با تغییرات ژئوپولیتیکی حفظ کنند. این روایت با توجه به اختلاف دیدگاهها در اروپا درباره سازوکار دفاعی و نحوه پاسخ به تهدیدات، میتواند به شکلگیری رویکردهای اقتصادی-سیاسی جدید در سطح بینالمللی منجر شود. در پایان این بخش، میتوان فهمید که مواضع رسمی مسکو بر آمادگی کامل برای پاسخ به هر تحول احتمالی و حفظ توان دفاعی ملی تأکید دارد؛ این امر در کنار نگرانیهای اروپاییان از تغییرات در سطح تقابلهای نظامی، یک سناریوی چندوجهی را برای آینده امنیتی قاره ترسیم میکند.
تحلیل: جنبههای اجرایی و امنیتی موضوع در چارچوب قوانین جمهوری اسلامی ایران
از منظر اجرایی-غیرسیاسی، موضوع مورد بحث، بیش از هر چیز به چارچوبهای عملیاتی امنیت ملی و مدیریت ریسک در سطوح ملی و منطقهای مرتبط است. یکی از جنبههای قابل توجه، ارزیابی آمادگی دفاعی کشورها و یا سازمانهای منطقهای در مقابل هرگونه تغییر در سطح تهدید است که میتواند به دو دسته تقسیم شود: اولاً، بازنگریهای ساختاری در تجهییزات و سامانههای دفاعی و امنیتی برای تضمین اجرای تعهدهای دفاعی به شیوهای کارآمد و با هزینه-منابع معقول؛ ثانیاً، مدیریت هوشمندانه توان عملیاتی از طریق هماهنگیهای اطلاعاتی، آموزشهای مشترک و بهبود قابلیتهای سایبری و زیرساختی که میتواند به کاهش مخاطرات امنیتی کمک کند. این جنبههای اجرایی، اگر به درستی مدیریت شوند، میتوانند نقش مهمی در کاهش دامنه تشنجات و جلوگیری از رخ دادن ناآرامیهای غیرضروری داشته باشند. در کنار این چالشها، سیاستها و تصمیمگیریهای اجرایی در سطح اروپا و روسیه باید به شدت به اصول حقوقی و چارچوبهای بینالمللی پایبند باشند تا از ایجاد بیثباتی یا گسست در روندهای امنیتی جلوگیری شود. همچنین باید توجه کرد که هرگونه اقدام در حوزه دفاعی و امنیتی، به دلیل برخورد با مسائل حساس اجرایی و غیرسیاسی، باید با رویکردی شفاف و مبتنی بر اصول قانونی و اخلاقی انجام شود تا اعتماد عمومی حفظ شود و از تحریک یا تشدید تقابلهای ناپایدار جلوگیری گردد. این تحلیل نشان میدهد که بهبود فرایندهای تصمیمگیری، شناسایی دقیق منابع تهدید و تقویت همکاریهای بینالمللی در چارچوبهای حقوقی میتواند به کاهش بیثباتیها و تقویت ثبات منطقهای کمک کند.