بررسی گسترش روابط روسیه و ایران و بازتاب آن در محافل دیپلماتیک
به گزارش تیم آرشیو کامل، در نشست بزرگداشت سالگرد شهادت شهید سلیمانی و تجلیل از خبرنگاران جبهه مقاومت، سرگئی بابورین، فعال سیاسی روسیه، با اشاره به تحولات چند سال اخیر روسیه توضیح داد که این کشور از غرب فاصله گرفته و گامهایی برای بازگرداندن هویت قانونی — دینی و ارزشهای سنتی خود برداشته است. وی با بیان اینکه آموزش در روسیه به سمتی میرود که مفاهیم و ارزشهای سنتی به فرزندان کشور منتقل شود، تأکید کرد که غرب به لحاظ اخلاقی و حقوق بشری با چالشهای عمیقی روبهرو است و برخی نمونههای رویکردهای غربی بهظاهر انسانی اما در عمل به نابودی برخی از اصول بنیادین منجر میشود. در این راستا، بابورین به تشریح مسیر تبدیلشده روسیه از سال ۲۰۲۰ به بعد پرداخت و گفت که این تغییر مسیر با هدف حفظ حاکمیت، ثبات اجتماعی و پاسداری از ارزشهای سنتی انجام شده است. این سخنان در معرض توجه رسانهها قرار گرفت و برخی از تحلیلگران به زاویهای از سیاست خارجی مسکو نگاه کردند که ایران را بهعنوان شریک استراتژیک در برابر فشارهای غربی میبیند. به گزارش ایسنا، بابورین همچنین به نقش سردار شهید قاسم سلیمانی اشاره کرد و گفت که او نمادی از مقابله با «شر جهانی» است که از نگاه برخی منابع صهیونیستی و ریاکارانه نمایندگی میشود و در این چارچوب از ایران و جبهه مقاومت خواست تا مسیر مبارزه با این شر فراگیر را ادامه دهند.
بابورین در بخش دیگری از سخنانش به حضور لابیهای صهیونیست در روسیه و نفوذ آنان اشاره کرد و اظهار داشت که در گذشته، این لابی در شکلدهی به سیاستهای داخلی و خارجی روسیه نقشآفرینی میکرد. وی توضیح داد که در جنگ اخیر، روسیه برای اولین بار با وجود دخالتهای گوناگون، به طور مشخص از اسرائیل کمکی نگرفت و این نکته را بهعنوان نشانهای از تقویت موضع مستقل پافشاری روسیه مطرح کرد. با تکیه بر این چارچوب، او بیان کرد که در برابر برخی فشارها، روسیه به دنبال تقویت روابط با ایران بهعنوان یکی از بازیگران کلیدی منطقه است و در عین حال نسبت به تحولات دیگر منطقهای و بینالمللی هوشیارانه عمل میکند. در این گفتگو، بابورین همچنین ادعا کرد که ترامپ در حال بررسی گزینههایی برای توافقی با روسیه است که در ازای واگذاری برخی مسائل در اوکراین، از همکاری روسیه با ایران کاسته و بهنوعی مسأله ایران را در برابر آمریکا و چین به راه دیگری ببرد. وی با اشاره به دیدگاه مقامهای روسی مبنی بر این که پوتین با هرگونه مذاکرهای با ترامپ مخالف است و ترجیح میدهد روابط تهران و مسکو در زمینههای مختلف توسعه یابد، این نکته را بهعنوان پیامی برای طرفهای غربی و بهویژه واشنگتن مطرح کرد که تهران-مسکو میتواند در بخشهای مختلف منطقهای و بینالمللی به همسویی تازهای برسد. این سخنان در محافل تحلیلی بهعنوان نشانهای از تمایل فزاینده روسیه به تقویت پیوندها با تهران تفسیر شد.
در بخش پایانی این مناظره، موضوعاتی درباره تأثیر تعمیق روابط تهران و مسکو بر توازن قدرت در منطقه مطرح شد. برخی شرکتکنندگان و ناظران سیاسی با تأیید وجود انگیزههای اقتصادی و امنیتی در بازسازی و گسترش همکاریهای دوجانبه بین ایران و روسیه، به این نکته اشاره کردند که بهبود روابط میتواند به تقویت ثبات در برخی کانونهای بحرانی منطقه کمک کند و از این منظر، رویکرد روسیه بهعنوان بازیگری که میکوشد از غرب جدا شود و به سمت شراکتهای استراتژیک با کشورهای منطقه هدایت شود، قابل توجه است. با این حال، این گسترش روابط همواره با برخی چالشهای عملی و داخلی روبهرو است و بیتردید نیازمند رویکردی هوشمندانه و مبتنی بر منافع ملی هر دو کشور است. این گزارش میافزاید که تغییر رویکرد روسیه به سوی تقویت روابط با ایران، در کنار سایر گامهای دیپلماتیک، میتواند بر چارچوبی امنیتی-انرژیکی منطقه اثرگذار باشد و نیازمند هماهنگی جدی با سایر بازیگران منطقهای و بینالمللی است.
تحلیل حقوقی-اجرایی از گسترش روابط تهران و مسکو
در نگرش اجرایی و حقوقی به این موضوع، گسترش همکاریهای ایران و روسیه میتواند زمینهای برای توسعه پروژههای مشترک در زمینه انرژی، فناوری و حملونقل باشد، اما همزمان میتواند مخاطراتی از منظر رقابت با سایر بازیگران و همچنین الزامات ناشی از چارچوبهای بینالمللی و تحریمها ایجاد کند. از منظر جمهوری اسلامی ایران، این روند باید با حفظ مواضع اصولی کشور، رعایت منافع ملی و پایبندی به چارچوبهای قانونی داخلی و بینالمللی دنبال شود. همچنین، هرگونه تصمیم در خصوص گشودن کانالهای جدید همکاری باید با نظارت دقیق دستگاههای مرتبط، از جمله وزارت امور خارجه و مراجع امنیتی و اقتصادی کشور، هماهنگ باشد تا از هرگونه سوء استفاده یا کمترین خلأ امنیتی جلوگیری شود. در نگاه عملی، کاستن از وابستگیهای احتمالی و تنوعبخشی به شرکای استراتژیک میتواند به پایداری بلندمدت روابط کمک کند، اما این فرآیند میبایست با دقت به سلامت اقتصادی و امنیتی کشور انجام شود و از جهت حقوقی، هر توافقی باید به تصویب مراجع قانونی برسد و تضمینهای لازم را برای حفظ منافع ملی فراهم کند. در نهایت، توجه به نگرشهای منطقهای و بینالمللی، از جمله مقررات حقوقی منطقهای و تعهدات بینالملی، نقشی کلیدی در تعیین مسیر گسترش روابط تهران-مسکو ایفا خواهد کرد.