پرسش بنیادی درباره پوشش بیمه در شرایط بحران
در سی و دومین همایش ملی و سیزدهمین همایش بینالمللی بیمه و توسعه، که با حضور صاحبنظران و مقامات ارشد صنعتی برگزار شد، محمدرضا عارف به ضرورت نگاه جامع و همسو با شرایط بحرانی کشور نسبت به صنعت بیمه اشاره کرد. وی با اشاره به سابقه طولانی این صنعت در ایران—که اگرچه اکنون به عنوان صنعتی پویا مطرح است—تصریح کرد که بازنگری قوانین و فرهنگسازی برای ارتقای جایگاه بیمه در نگاه مردم از اهمیت زیادی برخوردار است. به گزارش تیم آرشیو کامل، عارف بر این باور است که همایشهای تخصصی باید به تصمیمگیران، صنعت بیمه و مردم کمک کنند تا از دستاوردهای دنیا بهرهمند شوند و در عین حال مشکلات داخلی را به شیوهای منطقی و کارآمد رفع نمایند.
بررسی جایگاه بیمه در فرهنگ ایرانی-اسلامی و ضرورت فرهنگسازی
عارف توضیح داد که بیمه در ذات فرهنگ ما وجود دارد و نماد اطمینان نسبت به جبران اثرات حوادث غیرقابل پیشبینی است. او به یادداشتهای تاریخی اشاره کرد که در گذشته با همکاری و همیاری تجار، در مواقع بحران بدهیهای اعضای گروه از سوی دیگران تضمین میشد تا کارآیی تجارت حفظ شود. با این توضیح، وی بر لزوم پررنگتر کردن نقش بیمه در زندگی quotidian مردم تأکید کرد تا مردم بیمه را در اولویتهای خود بگنجانند و از نگاه اجبار خارج شود.
از منظر فرهنگی، عارف بر این باور است که هنوز فاصلهای بین فرهنگ سازی و عمل وجود دارد؛ مردم بهدرستی نمیدانند که بیمه میتواند در مواجهه با ریسکهای بلندمدت چه نقش قاطعی ایفا کند. در نتیجه، یکی از محورهای اصلی این همایش، ارتقاء سطح آگاهی عمومی و تشکیل زمینهای است تا بیمه نه به عنوان یک الزام اجباری که به عنوان یک ابزار حمایتی قاطع دیده شود. به گزارش تیم آرشیو کامل، وی تأکید کرد که پرداختن به این موضوع فقط با تبلیغات و تکرار شعارها میسر نیست و نیازمند چارچوبهای آموزشی، رسانهای و قانونی منسجم است.
ضریب نفوذ بیمه، قوانین و اصلاحات پیشنهادی
عارف با اشاره به شاخصهای ارزیابی صنعت بیمه، بر ضرورت بازنگری در مقررات و همچنین تصدیگری دولت در این حوزه تأکید کرد. او توضیح داد که در برنامههای توسعهای، هدفگذاری مشخصی برای ضریب نفوذ بیمه وجود داشت، اما نسبتهای واقعی در سالهای اخیر با اهداف فاصله داشت. به گفته او، در شرایطی که اقتصاد ملی با ریسکهای غیرقابل پیشبینی روبهروست، باید قوانینی تعریف شود که جنگ و شرایط اضطراری را بهصورت شفاف در پوششهای بیمهای لحاظ کند تا مردم در مواقع بحرانی از حمایت برخوردار باشند. همچنین، قوانین موجود بیمه را مناسب شرایط جنگی ندانست و از بهروز شدن و بازنگری جدی در آنها سخن گفت. در عین حال، وی به موضوع منابع و نحوه پوشش خسارت در حوادث بحرانی اشاره کرد و اظهار داشت که یکی از دغدغههای اصلی صنعت بیمه بهبود فرآیند پرداخت خسارت و سرعتبخشی به امدادرسانی است. به گزارش تیم آرشیو کامل، او از عملکرد صنعت بیمه در حوادث بندر شهید رجایی و نیز درگیریهای مقطعی در سالهای اخیر تشکر کرد و با اشاره به تجربههای اجرایی، بر اهمیت شناسایی و بهبود نقصهای قانونی تأکید نمود.
عارف همچنین اظهار کرد که قوانین فعلی بیمه شامل شرطهای مربوط به جنگ نیستند و این امر را از جمله نقصهای اساسی میدانست که باید با بازنگری عمیق برطرف شود. او به این نکته اشاره کرد که در شرایطی که اراده فردی در خصوص مسائل جنگ وجود ندارد و تصمیمات باید به شکل ملی و جمعی اتخاذ شود، پوششهای بیمه باید از این واقعیت صیانت کنند تا هر شهروند، با هر نقشی که در بحران دارد، از کمترین خسارت محروم نماند. در همین راستا، وی خواستار کاهش میزان تصدیگری دولت در صنعت بیمه شد تا مسیرها برای حضور بخش خصوصی و نوآوریهای فناورانه هموارتر شود و بدینوسیله، کارآمدی و شفافیت سیستم بیمه ارتقا یابد. به گزارش تیم آرشیو کامل، عارف همچنین بر نیاز به نقشه راه بلندمدت برای صنعت بیمه تأکید کرد تا سهم بیمه در رشد اقتصادی، کاهش آسیبها و صیانت از مردم به وضوح دیده شود.
چالشی اجرایی و راهبردی در کلانسیاست بیمه
عارف با اشاره به شاخصهای جشنواره شهید رجایی و سایر ارزیابیهای عملکرد، هشدار داد که امسال شاخصهای بیمه نسبت به سال قبل مطلوب نبوده است و نیاز به جهش در سال آینده وجود دارد. او در نهایت گفت که دولت آمادگی دارد پیشنهادهای سازنده صنعت بیمه را با اولویت پیگیری کند و از چهرههای برگزیده این حوزه تقدیر شود. این اظهارات نشان میدهد که تحلیلهای اقتصادی با رویکرد عدالت اجتماعی و تأمین امنیت سرمایه و خانوارها در کنار نوآوریهای فناوری میتواند به بهبود مستمر پوشش بیمهای منجر شود. از جمله نکات افتتاحیه همایش، توجه به این مسئله بود که بیمه صرفاً ابزار اقتصادی نیست و باید با رویکرد اجتماعی و توسعهای همسو باشد. به گزارش تیم آرشیو کامل، این رویکرد همسو با سند چشمانداز توسعه است و میتواند جایگاه صنعت بیمه را در منطقه بهبود بخشد.
تحلیل اجرایی درباره مسیرهای بهبود صنعت بیمه
در مجموع، با وجود بازخوردهای مثبت درباره لزوم احترام به مبانی فرهنگی و ضرورت تقویت سرمایه اجتماعی در صنعت بیمه، لازم است که تصمیمگیریها و اقدامات اجرایی در سه محور کلیدی متمرکز شوند: نخست، تدوین نقشه راه جامع برای بیمه که هم زمینه توسعه اقتصاد را فراهم کند و هم از آسیبهای اجتماعی بکاهد؛ دوم، کاهش تصدیگری دولت و فراهم کردن شرایط رقابت سالم با حضور بخش خصوصی و مجموعههای فناوری برای افزایش کارآمدی و سرعت پاسخگویی به خسارتها؛ و سوم، ارتقای شفافیت عملیاتی و فرایندهای اجرایی در پرداخت خسارت و ارزیابی ریسک. بدون این سه گام، بهبود مستمر پوشش بیمهای در مناطق بحرانی و درگیریهای کشور با موانعی اجرایی مواجه خواهد بود. با توجه به یادگیریهای اخیر از حوادث بزرگ و تجربههای اجرایی، امکان پیگیری این مسیر وجود دارد و امید میرود که با همیاری مجلس، دولت و ذینفعان صنعت بیمه، بتوان به سطحی برسیم که ضریب نفوذ بیمه به طور پایدار افزایش یابد و مردم حس امنیت بیشتری در مواجهه با بحرانها پیدا کنند. همچنین، توجه به نوآوریهای فناوری و همگامی با استانداردهای جهانی میتواند به بهرهوری بالاتر و پاسخگویی سریعتر منجر شود.