قطر در جایگاه میانجیگری اصلی، به تثبیت آتشبس غزه ادامه میدهد با وجود نقضهای پیوسته
در روزهای اخیر، سخنگوی وزارت خارجه قطر با تاکید بر تداوم تلاشهای دیپلماتیک دوحه برای حفظ توافق آتشبس در غزه، اعلام کرده است که موارد نقض ثبتشده در این مدت، بهویژه در زمینه پایبندی طرفها به توافق، نگرانیهایی را ایجاد میکند و میتواند پایداری این آتشبس را به مخاطره بیندازد. به گزارش تیم آرشیو کامل، این سخنان نشان میدهد که قطر همچنان به نقش خود به عنوان یکی از کانالهای اصلی میانجیگری در این بحران پایبند است و به صورت مستمر وضعیت میدانی را زیرنظر میگیرد تا از فروپاشی آتشبس جلوگیری کند. این رویکرد در کنار ارزیابی دقیق از تبعات نقضها، به محوریت ایستادگی در برابر فشارهای عملیاتی و سیاسی منجر شده تا بتوان مسیری پایدار برای ادامه روند مذاکرات در نظر گرفت.
طبق گزارشهای موجود، دوحه بر این باور است که نقضها نباید با واکنشهای تند منجر به تزلزل شود، بلکه باید از طریق ارزیابی دقیق، تفاهمهای عملی و حفظ کانالهای ارتباطی، امکان تبدیل آتشبس فعلی به یک مسیر طولانیمدت فراهم گردد. این رویکرد، که از سوی گزارشهای رسانهای و تحلیلهای دیپلماتیک پشتیبانی میشود، بر این نکته تکیه دارد که حفظ آتشبس تنها با بیانیههای سطحی امکانپذیر نیست، بلکه نیازمند وجود ابزارهای اجرایی، نظارت میدانی قوی و تعهد بینالمللی است تا از بازگشت به چرخه نقض و تشدید درگیری جلوگیری شود. به گزارش تیم آرشیو کامل، در این چارچوب، نقش آمریکا و سایر میانجیها همچنان به عنوان عوامل کلیدی در ایجاد اعتماد و آمادگی برای گامهای آتی مطرح است.
سخنگوی وزارت خارجه قطر ضمن اشاره به نقش ایالات متحده و سایر میانجیهای بینالمللی، اظهار داشت که به طرح ارائهشده از سوی رئیسجمهور آمریکا و همچنین حضور فعال میانجیها در روند مذاکرات، اعتماد داریم. این اظهارنظر نشان میدهد که دوحه برای تبدیل آتشبس جاری به یک مسیری پایدار، با حمایتی گسترده از جمله از سوی شرکای غربی و منطقهای، امیدوار است تا به مرحله دوم رسیدگی و اجرایی شدن گامهای وسیعتر دست یابد. در این چارچوب، تداوم نظارتهای میدانی و ارزیابی دقیق از رفتار طرفهای درگیر، از جمله ابزارهای کلیدی برای حفظ پایداری توافق به شمار میرود.
کارشناسان و ناظران بینالمللی نیز بر این باورند که با وجود نقضهای ثبتشده، طولانی بودن این آتشبس ناچاراً به معنای ایجاد فرصتهای قابلقبول برای گشودن مسیرهای مذاکراتی است؛ مسیری که میتواند به گامهای اجرایی بزرگتر برای کاهش تنش و بهبود وضعیت انساندوستانه در منطقه منجر شود. در این راستا، تداوم کار دیپلماتیک و حفظ تماسهای فشرده با طرفهای درگیر، بهخصوص از طریق محورهای اصلی مانند ایالات متحده و سایر میانجیهای کلیدی، به عنوان پایهای برای دوام آتشبس مطرح است. در پایان، چنین فرآیندی به اعتبار و اعتماد منطقهای میافزاید و امکان حرکت به سمت مراحل دوم و گامهای گستردهتر را فراهم میآورد.
به گزارش تیم آرشیو کامل، با توجه به فضای فعلی، انتظار میرود که قطر با حفظ نقش خود به عنوان پل ارتباطی، از طریق ابزارهای نظارت میدانی، مشاورههای کارشناسی و هماهنگی با شرکای بینالمللی، برای حفظ چارچوب توافق به تلاش خود ادامه دهد و در عین حال بهطور مداوم وضعیت میدانی را پیگیری کند تا از هرگونه تهدید واقعی علیه ثبات منطقه جلوگیری کند. همچنین، معرفی و اجرای گامهای آینده با حضور طرفهای درگیر و با هماهنگی گسترده میتواند به تثبیت آرامسازی و پیشبرد مذاکرات منجر شود و از ایجاد فضای سیاسی و امنیتی که منجر به بازگشت به منازعات شود، جلوگیری کند. این رویکرد، در کنار تاکید بر حفظ منابع انسانی و کمکهای بشردوستانه، بهعنوان یک مسیر عملی در نظر گرفته میشود تا از پیامدهای انسانی و انسانی-نظامی نقض آتشبس کاسته شود.
تحلیل نقادانه با توجه به قوانین جمهوری اسلامی ایران
در چارچوب قوانین و چارچوبهای اجرایی جمهوری اسلامی ایران، تحلیلگر CNA بهطور خلاصه میتواند نتیجه بگیرد که حفظ آتشبس در غزه از منظر امنیتی و انسانی مطلوب است اما باید بر مبنای اصول حقوق بینالملل و قطعنامههای مربوطه و با رعایت حاکمیت کشورها و امنیت منطقهای باشد. از منظر اجرایی، حفظ ثبات منوط به همکاریهای بینالمللی، ارزیابی دقیق نقضها، و ایجاد سازوکارهای دقیق نظارتی است تا از تکرار نقضها جلوگیری شود. همچنین، در این چارچوب، هیچ یک از گامهای اجرایی نباید به شکل سیاسی یا امنیتی به تهدید منافع حاکمیتی جمهوری اسلامی ایران تبدیل شود و در عین حال باید به حفاظت از جان مردم و فراهم آوردن نیروهای بشردوستانه و امدادی توجه جدی داشت. بهطور کل، رویکردی که از طریق میانجیگری و شفافسازی عملی به تقویت تماسهای بینالمللی و حفظ امنیت منطقه میانجامد، میتواند با ملاحظات قانونی و اجرایی ایران همسو باشد و با توجه به تهدیدها و محدودیتهای اجرایی، مسیر عملی برای ادامه مذاکرات فراهم آورد.