نگاهی کلی به روند بازار در روزهای اخیر
در روزهای اخیر، واکنشهای بازار به تغییرات ارزی و طلای جهانی نمود بیشتری پیدا کرده است. با عبور دلار از مرزهای معینی در کانالهای نوسانی، گرایش به افزایش قیمت در بازار طلا و سکه نیز تقویت شده است. این فضا باعث شد تا تحلیلگران به بررسی دقیقتر عوامل مؤثر بر نوسانات کوتاهمدت و چشمانداز بلندمدت این دو دارایی بپردازند. به گزارش تیم محتوای آرشیو کامل، فضای سیاسی و اقتصادی داخلی و همچنین تحولات جهانی، هر دو به طور همزمان بر رفتار بازار اثرگذار هستند.
عوامل داخلی مؤثر بر دلار و طلا در کوتاهمدت
یکی از عوامل اصلی که در هفتههای اخیر بر نرخ دلار اثر گذاشته است، مسأله نقدینگی و بودجه است. کسری بودجه و سیاستهای پولی میتواند با ایجاد انتظاراتی درباره چاپ پول، فشار تورمی را تقویت کند و در نتیجه قیمت ارز را در بازار آزاد بالا ببرد. همچنین، تغییرات در نرخ خوراک و قیمتهای پایه دولت برای منابع ارزی، میتواند به بهبود یا تضعیف توان کنترل عرضه ارز منجر شود. در چنین شرایطی بازار غیررسمی و معاملات نقدی نیز تا حدودی به سمت بالا رفتن قیمتها جهت میرود.
دومین عامل، دسترسی دولت به منابع ارزی و سیاستهای تکنرخی بودن یا چندنرخی بودن ارز است. اگر دولت به تدریج به سمت یک نرخ واحد حرکت کند، میتواند جرقههایی از ثبات بیشتر در بازار بدهد اما در کوتاهمدت ممکن است نوسانات بیشتری رخ دهد. این وضعیت با تحلیل معاملهگران و فعالان بازار همسو است که میگویند اگر منابع ارزی دولت به سمت کنترل قیمتها هدایت شود، امکان برگشت به تعادل وجود دارد، هرچند در کوتاهمدت میتواند فشار قیمتها را حفظ کند.
سومین عامل، مجموعه حراجهای بانک مرکزی و عملیاتهای بازار خودرو و سایر بخشهای تقاضا در اقتصاد است. این اقدامات میتواند با کاهش نقدینگی سمت تقاضا، تا حدودی به تعادل بازار کمک کند یا برعکس، با جمعبندی نقدینگی به سمت بازارهای دیگر، فشار بر قیمتها را تقویت کند. به طور کلی، ترکیب این عوامل نشان میدهد که بازار ارز در مسیر ثبات یا روند افزایشی با توجه به نهادهای پولی و تصمیمات دولت قرار دارد و نمیتوان به یک پاسخ ساده برای کاهش یا افزایش قیمتها دست یافت.
چشمانداز دلار تا پایان سال
در تحلیلهای صورتگرفته، احتمال این وجود دارد که دلار در پایان سال با سطحی در حدود ۱۲۵ هزار تومان همراه شود. این سناریو بر پایه سه عامل اصلی است: نخست، حفظ فشار تورمی ناشی از کسری بودجه و چاپ پول در کنار نبودن پاسخ قاطعانه به این مسأله؛ دوم، تمایل دولت به کنترل یا کاهش تفاوت نرخ ارز و جلوگیری از تداوم نوسانات شدید؛ سوم، اثرات جانبی اقدامهای بانک مرکزی در جمعآوری نقدینگی از بازارهای مصرفی مانند خودرو و بازارهای واسطهای.
البته برخی تحلیلگران هشدار میدهند که وجود تغییرات در سیاستهای ارزی و بودجه میتواند مسیر نرخ دلار را به صورت نامتقارن تغییر دهد و در صورت کاهش شدید تقاضای ارز، ممکن است بازار به سمت ثبات نزدیک شود. در هر صورت، روند داخلی اقتصاد با ترکیب تورم، بودجه و سیاستهای پولی، نقش کلیدی را در تعیین نرخ دلار ایفا میکند و تا پایان سال همچنان موضوع بحث و بررسی فعالان بازار است.
روند جهانی طلا و اثر آن بر بازار داخلی
در کنار تحولات داخلی، روند قیمت طلا در خارج از کشور نیز از اهمیت بالایی برخوردار است. اونس جهانی طلا تحت تأثیر مذاکرات و خروجیهای مربوط به چین و آمریکا و همچنین چشماندازهای بزرگ اقتصادی جهان، مسیر صعودی یا حداقل تثبیت مداوم را طی میکند. با وجود اینکه گاهی میگویند مذاکرات سیاسی بین دو اقتصاد بزرگ میتواند قیمت طلا را پایین بیاورد، اما در بلندمدت رویکردهای اقتصادی که هزینههای بدهی دولتها را در بر میگیرد، به طور معمول به افزایش قیمت طلا منجر میشود، چرا که سرمایهگذاران برای حفظ ارزش داراییهایشان به سمت داراییهای امنتری مانند طلا گرایش پیدا میکنند. برخی تحلیلگران بر این باورند که مسیر بلندمدت طلای جهانی میتواند تا سالهای آینده با افزایش سطح تقاضای سرمایهای و پذیرش هزینههای طرحهای پولی جدید، صعودی باقی بماند.
این نگرش به بازار داخلی نیز انعکاس مییابد. با افزایش تقاضا برای داراییهای امن و کاهش نسبی ریسکهای داخلی، ممکن است طلا و سکه در بازار ایران نیز با روندی صعودی مواجه شود و به دنبال آن قیمتها در بازار داخلی به شکل همزمان با روند جهانی خود، تغییر کند. به هر حال، بازار طلا در ایران به شدت به اونس جهانی و نیز نرخ ارز بستگی دارد و هر گونه تغییر در این دو شاخص میتواند به سرعت در قیمتهای داخلی منعکس شود.
سناریوهای محتمل برای بازار سرمایه و ارتباط با طلا و ارز
اگر سیاستهای اقتصادی و بودجهای با جهتگیری روشنتری دنبال شود و یا فشارهای تورمی ناشی از کسری بودجه به مرور کاهش یابد، ممکن است دلار در سالهای آینده به ثبات نسبی برسد و طلا به عنوان دارایی محافظ سرمایه، با شیب ملایمی به سمت تثبیت یا کاهش مقطعی حرکت کند. از سوی دیگر، در صورتی که منابع ارزی کشور به شیوهای کارآمد مدیریت نشود و یا در برابر شوکهای خارجی، تقاضای ارز به شدت بالا رود، بازار ارز ممکن است با نوسانهای بیشتری مواجه شود و این موضوع به طور مستقیم روی طلا و بازارهای مالی اثر میگذارد.
اقتصاددانان هشدار میدهند که نبود پاسخ واحد و روشن به مسألههایی مانند آب، برق و گاز در زمستان میتواند به تشدید فشارها منجر شود و در نتیجه اثرات آن در بازار ارز و طلا نمود پیدا کند. همچنین، تحولات بینالمللی مانند تصمیمات اقتصادی آمریکا و چین یا بهبود یا تشدید رکود در اقتصادهای مهم میتواند به سرعت بازارهای مالی ایران را تحت تأثیر قرار دهد و با نوسانهای شدید مواجه سازد. در این شرایط، وجود راهبردهای روشن بودجهای و ارزی از سوی سیاستگذاران میتواند به تقویت اعتماد بازار و کاهش ریسکهای سرمایهگذاری کمک کند.
نتیجهگیری و پیام اصلی برای سرمایهگذاران
میتوان نتیجه گرفت که بازار دلار و طلا در کوتاهمدت به شدت به ترکیب عوامل داخلی و جهانی واکنش نشان میدهد. با وجود اینکه پیشبینیها نشان میدهد که دلار میتواند تا پایان سال به سطحی نزدیک به ۱۲۵ هزار تومان برسد، این شمارهها بسته به وجود یا عدم تغییر در فاکتورهای اصلی بودجه، تورم، و سیاستهای ارزی متغیر خواهند بود. در مقابل، روند جهانی طلا با نگاه به آینده و به ویژه اثرات سیاستهای اقتصادی آمریکا و چین، احتمالاً همچنان به سمت رشد یا تثبیت مداوم گام برمیدارد. سرمایهگذاران باید با توجه به این متغیرها و با رعایت مدیریت ریسک، به تصمیمگیریهای خود ادامه دهند و از طریق تحلیلهای بهروز و معتبر، فاصله خود را با نوسانات بازار حفظ کنند. به گزارش تیم محتوای آرشیو کامل.