واکنش معاون دفتر رئیسجمهوری به انتقاد از توهین به رئیسجمهور: ادبیات نقد و وفاق عمومی
به گزارش تیم آرشیو کامل، سید مهدی طباطبایی، معاون ارتباطات و اطلاعرسانی دفتر رئیسجمهوری، در پیامی منتشرشده در شبکه اجتماعی ایکس به موضوع ادبیات نقد، وفاق و همدلی در فضای سیاسی کشور پرداخت و تأکید کرد که وفاق به معنای تلاش برای مفاهمه و اجماع بر مصالح عمومی در مقابل منافع حزبی و جریانی و شخصی است. او افزود که یکی از لوازم این وفاق، پرهیز از خشونت کلامی، بداخلاقی و توهین است. به گفته او، هیچ دوره و دولتی عاری از خطا و مصون از نقد نیست، اما نقد عالمانه و راهگشای آینده است و ادب شرط نخست آداب نقد به شمار میآید. این نکته، که با دقت در بیان و لحن مطرح شد، در پاسخ به انتقاداتی مطرح گردید که از توهین به رئیسجمهور سخن میگفتند. به گزارش تیم آرشیو کامل، این اظهارنظر تلاش دارد تا چارچوبی اخلاقی برای گفتگوهای عمومی ارائه دهد که در آن اختلافنظرها به شکلی سازنده و با رعایت کرامت طرف مقابل بیان شود.
در متن منتشرشده، طباطبایی با توضیح مفهوم وفاق توضیح داد که مفاهیم وحدتآفرین تنها در سایه گفتوگوی سازنده و اجتناب از رفتارهای اغراقآمیز شکل میگیرند. وی یادآور شد که تفاهم عمومی از تقویت سلامت ساختاری جامعه ناشی میشود و میتواند بهعنوان پایهای برای تصمیمگیریهای جمعی و مصالح عمومی عمل کند. این نگاه نه تنها در سطح کلان سیاست بلکه در عرصه رفتارهای روزمره در فضای رسانهای کشور نیز کارآمد است؛ جایی که زبان نقد و منطق گفتگو باید از لحن تند و تنگنظرانه دور باشد. معاون ارتباطات دفتر رئیسجمهوری همچنین توضیح داد که نقد، اگرچه لازم و ضروری است، اما بدون رعایت آداب گفتوگو قدرت اجرایی و کارآمدی ساختار سیاسی را کاهش میدهد و میتواند به تزلزل اعتماد عمومی منجر شود. این نکته، که از منظر تخصصی ارتباطات و اطلاعات مطرح شد، بر ضرورت بهبود سبکهای نقد در رسانهها و شبکههای اجتماعی تأکید میکند. در این راستا، توضیح داده شد که هر نوع نقد باید مبتنی بر واقعیتهای مستند، استدلالپذیر و با حفظ احترام به مخاطبان و طرف مقابل باشد تا بتواند به مصالح عمومی خدمت کند.
این گفتوگو و توضیحات مربوط به ادبیات نقد، از نگاه برخی تحلیلگران داخلی، نشاندهنده تلاش برای ایجاد شرایطی است که در آن اختلاف نظرها به جای تخریب شخصیتها یا بهرهبرداری سیاسی از احساسات عمومی، به سمت فهم و همکاری هدایت شود. با توجه به جایگاه دفتر رئیسجمهوری و نقش رسانهای آن، این اظهارات میتواند به تعیین خطمشیهای رفتاری در فضاهای رسمی و غیررسمی منجر شود و بر شیوه رفتار مدیران و کارکنان حوزه ارتباطات در مواجهه با نقد عمومی اثر بگذارد. با این وجود، همواره این نکته برای فعالان رسانهای و کارگزاران اجرایی مهم است که از ابزارها و لحنهای آرام و عقلانی برای بیان دیدگاهها استفاده کنند تا از خطر سوءبرداشت یا کاهش اعتبار جلوگیری شود.
در ادامه، پژوهشها و تجربههای جهانی در زمینه ارتباطات سیاسی نشان میدهد که رویکرد مبتنی بر وفاق و گفتوگوی سازنده از منظر کارکردی، میتواند به بهبود نگرش همگانی نسبت به دولت و تصمیمات اجرایی کمک کند. اما برای اینکه این رویکرد به شکل پایدار و قابلتدام برسد، نیاز است تا چارچوبهای حقوقی و اخلاقی مربوط به نقد و پاسخگویی روشن، شفاف و بهگونهای اجرایی طراحی و اجرایی شود. در این زمینه، نقش رسانهها در نشر دقیق خبر و تفسیر عادلانه از اظهارات مسئولان اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ چراکه پیامهای رسمی، بهویژه از سوی نهادهای دولتی، باید با دقت به مخاطبان منتقل شوند تا از سوءبرداشتهای احتمالی جلوگیری شود. به گزارش تیم آرشیو کامل، این روند باید با مشارکت تمامی بازیگران فضای عمومی به پیش برود تا منافع عمومی حفظ و توسعه یابد.
در نهایت، این رویکرد گفتوگو-محور میتواند به بهبود اعتماد عمومی کمک کند، به شرطی که از زبان و شیوه نگارش منتقدانه به شیوهای استفاده شود که در کنار بیان نقد، شأن و منزلت جمهوریاسلامی و مقامات ارشد کشور نیز حفظ گردد. به رغم اختلافنظرهای موجود در مسیر سیاسی کشور، این رویکرد میتواند گامی به سمت یک فضای گفتگو بسازد که در آن ملاک، منافع عمومی و اصولی باشد که صیانت از محبوبیت و انسجام ملی را هدف قرار میدهد.
تحلیل: ادبیات نقد و وفاق عمومی در فضای رسانهای ایران
بهعنوان یک تحلیل کوتاه، میتوان گفت که استفاده از ادبیات نقد با رویکرد وفاق عمومی و پرهیز از خشونت کلامی، در عمل به چند دسته اصلی از فرصتها و چالشها میانجامد: اولاً، وفاق عمومی میتواند به کاهش تنشهای کلامی در فضای عمومی کمک کند و امکان تصمیمگیریهای کارآمدتری را فراهم آورد. ثانیاً، آداب نقد به عنوان یک استاندارد اخلاقی در میان فعالان سیاسی و رسانهای میتواند اعتماد را به نهادهای دولتی تقویت کند و مردم را به مشارکتسازی در فرایندهای تصمیمگیری دعوت کند. ثالثاً، الهامگیری از اصول ادبیات نقد در سطح اجرایی میتواند به افزایش شفافیت و پاسخگویی منجر شود. با این حال، باید توجه داشت که حفظ تعادل میان نقد و نقدپذیری مسئولان و همچنین حفظ منافع ملی از اهمیت بالایی برخوردار است. در این راستا، اجرای دقیق و منسجمِ این رویکرد نیازمند دستاندکاران اجرایی و رسانهای است که به اصول حرفهای پایبند باشند و از هرگونه اغراق یا جهتگیری سیاسی فرار کنند. در نهایت، این رویکرد ممکن است به شکلگیری یک فضای نقدی سالم و سازنده در کشور کمک کند که بتواند به بهبود کارکرد سازمانی و ارتقای سطح رضایتمندی عمومی منجر شود.