مرزبانی طالبان از جلوگیری ورود غیرقانونی بیش از ۵۳۰ مهاجر افغان به ایران خبر داد
به گزارش تیم آرشیو کامل، منابع آگاه از مرزهای افغانستان گزارش میدهند که نیروهای مرزبانی این کشور، با هدف جلوگیری از عبور غیرقانونی شهروندان افغان از مناطق شهرستان کهسان به سمت ایران، اقدام به بازداشت افراد و بازگرداندن آنان به محل سکونت اولیهشان کردهاند. بنا بر گزارشهای تأییدشده، روز چهارشنبه یک گروه حدوداً ۷۰ نفری در پی عبور از مرز بودند و در زمان عبور از مناطق برفی و سرمای شدید، گرفتار شدند؛ از این گروه، دو نفر جان خود را از دست دادند. همچنین منابع مرزی افغانستان طی روزهای اخیر اعلام کردهاند که طی این مدت، در مجموع پنج مهاجر غیرقانونی در اثر شرایط سخت جوی جان باختهاند. این وقایع به دلیل تأثیرات منفی اقلیم سرد و شرایط مرزی در منطقه، نگرانیهای امنیتی و انسانی در کنار هم ایجاد کرده است.
در گزارشهای اولیه از ایرنا، این گونه وقایع با تأیید مقامات محلی افغانستان و بازتابهای منطقهای همراه بوده است و مقامات مربوطه نسبت به خطرات عبور غیرقانونی از مرزها هشدار دادهاند. سرپرست حکومت افغانستان نیز پیشتر تأکید کرده است که عبور غیرقانونی از مرزها میتواند منجر به صدمات جانی و مالی فراوان شود و از شهروندان خواسته تا از چنین سفرهای مخاطرهآمیز خودداری کنند. این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که هفتههای اخیر شاهد بازداشتهای گسترده در استانهای مرزی افغانستان بوده است و مقامات افغانستان با همکاری با کشورهای همسایه از جمله جمهوری اسلامی ایران در حال پیگیری مقابله با پدیده قاچاق انسان هستند.
در کنار این رویداد، آمارهای منتشرشده حاکی از آن است که روزانه دهها پناهجوی افغان از ایران به خانه خود بازمیگردند و با وجود این بازگشتهای منظّم، همچنان شمار زیادی از شهروندان افغانستانی به دلیل بیماریهای اقتصادی، نبود فرصتهای شغلی و دشواریهای معیشتی بهصورت غیرقانونی به سمت ایران میآیند. کارشناسان حوزه مهاجرت و جامعهشناسی بر این باورند که نبود فرصتهای اشتغال پایدار، ضعف زیرساختهای اقتصادی در افغانستان و بیثباتی اقتصادی یکی از عوامل اصلی مهاجرتهای غیرقانونی است که با چالشهای امنیتی و انسانی برای کشورهای مبدأ و مقصد همراه است. با توجه به این وضعیت، سرپرست حکومت افغانستان اعلام کرده است که مقابله با قاچاق انسان، شبکههای سازمانیافته مهاجرت غیرقانونی و عبورهای غیرمجاز از مرزها را در اولویت امنیتی-اجرایی خود قرار داده و در این مسیر با ایران همکاریهای لازم را دنبال خواهد کرد.
تحولات مرزی و مهاجرتی در سالهای اخیر نشان میدهد که عوامل اقتصادی و اجتماعی در دو کشور تاثیرگذار است و تقویت همکاریهای دوجانبه میتواند به مسیرهای قانونیتری برای مهاجرت منجر شود. در عین حال، با توجه به وجود روزانه هزاران شهروند افغانستانی که در پی فرصتهای بهتر زندگی به ایران میآیند یا از ایران به افغانستان بر میگردند، نیازمند ایجاد چارچوبهای قانونی و حمایتهای بشری مناسب برای کاهش خطرات سفرهای غیرقانونی و حفظ امنیت مرزها هستیم. این رویداد از منظری میتواند به عنوان زنگ خطر برای تدوین سیاستهای منطقهای در حوزه مدیریت پناهندگی و مهاجرت مطرح شود و لازم است که کشورهای همسایه با دقت بیشتری در مسیرهای قانونی و امن برای مهاجران کار کنند.
به گزارش تیم آرشیو کامل، در این راستا استفاده از منابع و دادههای رسمی و پایش مستمر مرزها میتواند به بهبود شفافیت، افزایش اعتماد عمومی و کاهش فشارهای انسانی در مناطق مرزی کمک کند. در این زمینه، تقویت زیرساختهای لجستیک مرزی، بهبود سیستمهای ثبت عبور، فراهمکردن مسیرهای قانونی برای مهاجران و ارتقای همکاریهای امنیتی-پلیسی در سطح منطقهای از اهمیت ویژهای برخوردار است.
تحلیل حقوقی-اجرایی با رعایت قوانین جمهوری اسلامی ایران
در چنین شرایطی، اعمال کنترلهای مرزی در چارچوب قوانین داخلی و با رعایت منشورهای حقوق بشری باید انجام گیرد. ایران نیز به عنوان کشوری با قوانین مشخص در زمینه پناهندگان و مهاجرت، میتواند با حفظ حریم انسانی افراد ورودی از همسایگان، مسیرهای قانونی را برای پناهجویان افغان فراهم کند تا از سفرهای پرخطر اجتناب کنند. ایجاد توازن بین امنیت مرزی و حفظ کرامت انسانی پناهجویان و همچنین همکاری مستمر با کشورهای همسایه، بهبود کارایی پروسیجرهای مهاجرتی و بهبود شرایط زندگی خانوارهای در معرض خطر را به همراه خواهد داشت. همچنین ضرورت دارد که دستگاههای اجرایی با شفافیت بیشتر، آمارهای مربوط به بازگشت مهاجران و عبورهای غیرمجاز را منتشر کنند و به مرور زمان، ایجاد چارچوبهای قانونی برای مدیریت مهاجرت را تقویت نمایند تا از فشارهای اقتصادی و اجتماعی بر جامعه مرزی کاسته شود.