زمینهٔ همکاری ایران و چین در حوزه برنج
در سالهای اخیر، بحث توسعهٔ برنج در ایران به ویژه با توجه به تغییرات اقلیمی و محدودیتهای منابع آبی، به محورهای اصلی کشاورزی تبدیل شده است. بر پایه گزارشهای منتشرشده، معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی کشور (تات) توضیح داده است که بخشی از این سیاستها با همکاری چین تدوین میشود و در ادامهٔ مسیر، تفاهمنامهای بین وزیر جهاد کشاورزی و طرف چینی منعقد شده است. در این چارچوب، ایجاد مرکز تحقیقات مشترک برنج ایران و چین به عنوان یک نقطهٔ کلیدی در نظر گرفته شده است تا با بررسیٔ سازگاری ارقام چینی با شرایط ایران، به توسعهٔ ارقام هیبرید و مقاوم به خشکی دست یابیم. به گزارش تیم آرشیو کامل، این رویکرد تنها با اتکا به پژوهشهای علمی و با حفظ استانداردهای مصرف آب دنبال میشود و هدف اصلی، حفظ امنیت غذایی و افزایش توان تولید در کشور است.
گزارشها نشان میدهد که در سال گذشته، برخی ارقام برنج مقاوم به خشکی معرفی شدند و اکنون، با ادامهٔ این روند، رقم اصلی برنج ایران نیز در سال گذشته معرفی شد و امسال در سطحی به شدت گستردهتر (حدود هزار هکتار) کشت شد. این گامها با هدف ایجاد امنیت غذایی و کاهش وابستگی به واردات دنبال میشود. بر اساس توافقهای صورتگرفته، دو رقم جدید برنج مقاوم به خشکی نیز بهزودی معرفی خواهند شد و در این مسیر، تفاهمنامهای با چین وجود دارد تا طرحهای مشترک اجرایی شوند. در این راستا، دو پژوهشگر جوان کشور نیز به چین اعزام خواهند شد تا به مدت یک سال در خارج از کشور، آخرین روشهای اصلاح مولکولی در برنج هیبرید را فرا گیرند. هزینهٔ این کار بر عهدهٔ طرف چینی است و انجام اعزام دو پژوهشگر تا پایان سال برنامهریزی شده است. به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، این گامها با تمرکز بر توسعهٔ ارقام پرمحصول و کم آببر و با در نظر داشتن مصرف آب و قیمتگذاری برای دسترسی سادهتر مصرفکننده دنبال میشود.
مرکز تحقیقات مشترک ایران و چین و اهداف آن
یکی از محوریترین محورهای این همکاری، ایجاد مرکز تحقیقات مشترک برنج ایران و چین است. هدف از این مرکز، توسعهٔ ارقام هیبرید و مقاوم به خشکی با عملکردی بیش از ۶ تن در هکتار است. این مرکز بهطور مستقیم به سیاستهای جهاد کشاورزی برای تنوعبخشی به ارقام برنج و بهبود بهرهوری آب مرتبط میشود. رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی اعلام کرده است که شاخصهٔ اصلیِ انتخاب ارقام برنج در این پروژه، پرمحصول بودن همزمان با کیفیت مطلوب و قیمتی مناسب برای مصرفکنندهاند. همچنین، این مرکز در نظر دارد تا ارقامِ با سازگاری بالا با شرایط آبی و خاکی ایران را بررسی کند تا در صورت سازگاری، برای کشت در ایران به کار گرفته شوند.
برنامههای اجرایی و اعزام پژوهشگران به چین
در چارچوب این تفاهمنامه، دو باغشناس جوان یا محققان جوان کشور به چین اعزام خواهند شد تا یک سال در این کشور بمانند و جدیدترین روشهای اصلاح مولکولی را در برنج هیبرید بیاموزند. این اقدام، هزینهٔ مالی را به عهدهٔ چین میگذارد و بازگشت این دو پژوهشگر پس از اتمام دورهٔ آموزشی، با بهرهگیری از دانشهای جدید برای پروژههای داخلی انجام میپذیرد. این تفاهمنامه همچنین به بررسیِ لیست ارقام چینی و بررسی سازگاری آنها با شرایط ایران میپردازد تا در صورت سازگاری، به کشت در ایران پاسخ دهد. این رویکرد میتواند به بهبود عملکرد و مقاومت در برابر خشکی کمک کند و در عین حال با درنظر داشتن صرفهجویی در مصرف آب، به افزایش کارایی منابع آبی ایران منجر شود.
سیاستهای کشت برنج و اولویتهای کیفی-بازدهی
سیاستهای سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی در این پروژه، بر انتخاب ارقام برنج پرمحصول همزمان با حفظ کیفیت خوب تأکید دارد. در کنار این، سیاستها به این موضوع نیز توجه میکند که ارقام برنجِ تولیدی، علاوه بر پرمحصول بودن، از نظر کیفیت نیز از بهترین ارقام وارداتی برنج خارجی پایینتر نباشند و بتوانند بهطور گسترده در جامعه مصرفکننده جایگاه داشته باشند. همچنین، کشت ارقام جدید برنج در ایران با هدف خودکفایی ۹۰ درصدی تا پایان برنامه دنبال میشود. در این مسیر، ارقام پرمحصول و با مصرف آب بهینه به عنوان اولویتهای اصلی مدنظر هستند و در نهایت، قیمتگذاری مناسب برای دسترسی آسانتر مصرفکنندگان نیز مدنظر است.
زمانبندی عرضه ارقام جدید برنج
chef گفت: مطالعات و کشت ارقام مشترک با چین آغاز شده است؛ اما اصلاح ارقام چند ساله است و انتشار ارقام جدید به زمانبندی دقیقِ پایانِ برنامه وابسته است. با این حال، از حالا تا پایان برنامه، امیدواری به دستیابی به ارقام جدید وجود دارد و بهعنوان گامی رو به جلو برای تنوعبخشی به ارقام و بهبود عملکرد و صرفهجویی در مصرف آب مطرح است. بر همین اساس، در حال حاضر از برخی ارقام بهرهبرداری میشود و انتظار میرود با پیشرفت پروژه، نتایج بیشتری به بازار عرضه شود.
حاشیهها و نکتههای اجرایی
برای پروژههای مشترک با چین، همواره توجه به مسائل اجرایی و امنیتی منابع آبی از اهمیت بالایی برخوردار است. در کنار مزایا، ضرورت مدیریت دقیق منابع و رعایت استانداردهای کیفی و ایمنی محصول، موجبات همکاری پایدارتر را فراهم میکند. ارزیابی مجدد از ارقام، ارزیابی سازگاری آنها با اقلیمهای مختلف کشور و بررسیٔ صرفهجویی در مصرف آب، همگی از مراحل اجرایی این پروژهها خواهند بود. با وجودِ تمرکز بر برنج پرمحصول و کیفیت مطلوب، حفظ دسترسی مصرفکننده و کاهش هزینههای تولید نیز جزء اهداف کلان سیاستی محسوب میشود.
تحلیل کوتاه از منظر قانونی و اجرایی
این گزارش با رعایت چارچوبهای قانونی جمهوری اسلامی ایران تهیه شده است و تلاش دارد تا از منظر اجرایی-اقتصادی مسائل مربوط به کشاورزی را بهطور نقادانه بررسی کند. در این تحلیل، به توسعهٔ همکاریهای بینالمللی در حوزهٔ پژوهشهای کشاورزی احترام گذاشته میشود و تلاش میشود با حفظ منافع ملی، سازوکارهای اجرایی برای بهبود امنیت غذایی و مدیریت منابع آب و خاک را به تصویر بکشد. صرفنظر از اهمیتِ فناوری و پژوهشهای هیبرید، همواره باید ضمانتهای قانونی، ارزیابیهای زیستمحیطی و آثار اقتصادی بر مصرفکنندگان به دقت مدنظر قرار گیرد تا پروژههای مشترک با چین به وحدت بین نوآوری و سیاستهای داخلی پایبند باشند.