معاون قوه قضاییه بر احیای حقوق عامه و گسترش آزادی‌های مشروع به عنوان محور عدالت تأکید می‌کند
در آیینی با حضور مدیران، قضات و کارکنان دستگاه قضایی استان البرز، معاون اجتماعی و پیشگیری از جرم قوه قضاییه با اشاره به نقش اصولی قانون در شکل‌گیری عدالت، بر احیای حقوق عامه و گسترش آزادی‌های مشروع و همچنین اجرای صحیح قانون و اقدامات پیشگیرانه برای وقوع جرم تأکید کرد. به گزارش تیم آرشیو کامل، این مقام ارشد قضایی با تأکید بر این نکته که قانون به طور ویژه به عدالت توجه دارد، خاطر نشان کرد که برای ایجاد انسجام اثرگذار در راستای عدالت، باید به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران پایبند بود و عدالت را به عنوان هدفی فراتر از یک مجموعه صرف از قوانین دید. این سخنان در مراسمی صورت گرفت که به مناسبت تجلیل از مدیران، قضات و کارمندان دستگاه قضایی استان البرز برگزار شده بود. ادامه سخنان وی تأکید کرد که جمهور اسلامی ایران بر مبنای باورهای دیرین و عدالت قرآنی استوار است و عدالت جویی را نماد و نشانه نظام می‌دانیم.
امیری اصفهانی، معاون اجتماعی و پیشگیری از جرم قوه قضاییه، با بیان این که تحقق عدالت یک فرایند پویا و چندبعدی است، توضیح داد که عدالت صرفاً به معنای صدور رأی در یک زمان معین نیست؛ بلکه نتیجه تعامل مداوم میان دعاوی، رفع خصومت، کشف جرم، تعقیب مجرم و سایر وظایفی است که در این زنجیره گره‌خورده‌اند. وی افزود که اگر به عنوان اصلی‌ترین هدف نظام حکمرانی به آن نگاه می‌شود، دلایلِ گوناگون و متنوعی وجود دارد که هر کدام از این حلقه‌ها به گونه‌ای عمل کنند تا فرآیند عدالت خدشه‌دار نشود. در این راستا، وی از آگاهی و دقت همگانی در اجرای اصول و مراحل دادرسی سخن گفت و تأکید کرد که همه اجزای این زنجیره – از کارمندان تا کارشناسان و مجموعه پزشکی قانونی – در کنار قاضیان، نقش ایفا می‌کنند و مسئولیت تحقق عدالت با همه آنان است.
در ادامهٔ سخنان او، به موضوعاتی فراتر از حضور فیزیکی در قاضی اشاره شد. معاون اجتماعی و پیشگیری از جرم قوه قضاییه با بیان اینکه بازنمایی عدالت در ذهن مخاطبان یکی از وظایف مهم دستگاه قضایی است، گفت که نباید تصویر نادرستی از فرآیند دادرسی به وجود آید. او با اشاره به این نکته که هر گونه رفتار یا گفتار نامطلوب در معرض دید عموم می‌تواند به عدم پذیرش عدالت از سوی افکار عمومی منتهی شود، از نیاز به اصلاح الگوهای رفتاری و گفتاری در سطح کارگزاران قضایی سخن گفت تا تصویر واقعی از انصاف قضایی به مخاطبان ارائه شود. وی افزود که برای تقویت این تصویر صحیح، استفاده از ابزارهای مناسب برای صدور حکم، رسیدگی، و بازنمایی عدالت باید به نحوی باشد که احساسِ عدالت در ذهن مردم به واقعیت نزدیک شود.
در خلال سخنان وی، اهمیت توجه به حقوق عامه به عنوان یکی از شاخص‌های اصلی عدالت حقوقی برجسته شد. امیری اصفهانی با اشاره به این نکته که احیای حقوق عامه و گسترش آزادی‌های مشروع، به همراه اجرای دقیق قوانین و اقدامات پیشگیرانه برای کاهش جرائم، باید به عنوان محورهای عملیاتی در دستور کار قرار گیرد، اظهار داشت که این رویکرد باید به عنوان یک سازوکار پایدار در عرصه قضا تبدیل شود تا به تحقق عدالت در سطح جامعه منجر گردد. او همچنین بر این باور بود که عدالت یک فرایند است و زمان و مکان ثابتی برای آن متصور نیست؛ این بدان معناست که استمرار و پایداری در اجرای امور مرتبط با عدالت از اهمیت بسیاری برخوردار است و لذا مسئولان باید به طور مستمر بر بهبود فرآیندهای قضایی و بازنمایی درست آنها کار کنند. این بخش از سخنان او نشان می‌داد که تغییرات تنها با تصمیمی صرف در جلسات جاری محقق نمی‌شود بلکه با یک رویکرد برنامه‌ریزی‌شده و مستمر در تمام اجزای زنجیره عدالت حاصل می‌شود.
وی در ادامه به الزامات گزینشی و صفاتی که در قانون استخدام قضات مطرح شده است اشاره کرد و گفت که حاکمیت مطلق بر جهان از سوی خداوند است و از این رو تصرف غیر خدا در امور انسان بدون اذن، جایز نیست. این بیان نشان می‌دهد که ساختارهای قضایی باید با التزام به اصول الهی و اخلاقی و نیز با رعایت حقوق انسانی به وظایف خود عمل کنند. با این حال، وی تأکید کرد که این اصول نمی‌تواند از ضرورت بهبود و اصلاح فرایندها غافل شود و تمامی کارکنان دستگاه قضایی – از کارشناس تا مدیران – باید در این فرایند همسو و همسو باشند تا عدالت به طور کامل و عادلانه اجرا شود. به گزارش تیم آرشیو کامل، امیری اصفهانی با تأکید بر این نکته که قضا، تنها کار یک قاضی نیست، بلکه مشارکت گستردهٔ کارکنان و مجموعه‌های مرتبط با قضا و از جمله پزشکی قانونی، نقش‌های حیاتی در این مسیر دارند، بر همبستگی بین بخش‌های مختلف دستگاه قضایی برای ارائه یک تصویر واحد از حقیقت و عدالت تأکید کرد. وی با اشاره به ضرورت بازنمایی دقیق از فرایند دادرسی، افزود که تصویر صحیح از واقعیت‌ها باید در دید افکار عمومی شکل بگیرد تا اعتماد عمومی به عدالت تقویت گردد.
در پایان، معاون اجتماعی و پیشگیری از جرم قوه قضاییه به نقش مثبت و سازندهٔ تمام اعضای دستگاه قضایی در تصویرسازی از فرایند عدالت اشاره کرد و خواستار توجه جدی به رفتارهای گفتمانی و رفتاری شد که می‌تواند یا به تقویت یا به تزلزل اعتبار فرآیند قضایی منجر شود. وی با بیان این که باید با هنری که در اختیار داریم، تصویری زیبا از واقعیت‌ها در ذهن مخاطبان ایجاد کنیم و از ابزارهای نوین برای تجدیدنظر در روش‌های بازنمایی استفاده کنیم، پیشنهاد داد تا فرایند صدور احکام و رسیدگی، همراه با بازنمایی عدالت و ایجاد حس و درک عدالت در جامعه، بهبود یابد. به گزارش تیم آرشیو کامل، این سخنان نشان می‌دهد که تحقق عدالت با وجود پیچیدگی‌های فراوان همچنان به همکاری مؤثر بین همهٔ ارکان دستگاه قضایی و نیز رعایت دقیق اصول قانونی و اخلاقی وابسته است.
تحلیل حقوقی-اجرایی از سخنان معاون قوه قضاییه
این بیان‌ها نشان می‌دهد که رویکرد قوه قضاییه در استان البرز با توجه به اصول قانون اساسی و مبانی عدالت دینی به سمت تقویت حقوق عامه و آزادی‌های مشروع می‌رود و این می‌تواند به عنوان یک چارچوب اجرایی در سطح ملی تبیین شود. از منظر حقوقی، اهتمام به اجرای صحیح قانون به‌عنوان یکی از ارکان اصلی عدالت، نیازمند وجود سازوکارهای روشن برای نظارت، بازنگری و بازنمایی دقیق فرایندهای قضایی است تا اعتماد عمومی تقویت گردد. با این حال، نکته‌های اجرایی شامل حفظ استقلال قضا، عدم politic شدن فرآیند تصمیم‌گیری و حفظ حریم حقوق متهمان و افراد ذی‌نفع در کنار گسترش آزادی‌های مشروع باید همواره مدنظر قرار گیرد. در نهایت، آنچه از این سخنان استنتاج می‌شود، این است که تحقق عدالت تنها با صدور حکم منطبق بر قانون حاصل نمی‌شود، بلکه با ایجاد یک تصویر واقعی، شفاف و مبتنی بر اصول اخلاقی از تمامی مراحل قضایی و تعامل با سایر نهادهای مرتبط می‌تواند به پذیرش عمومی و کارایی عملی عدالت منجر شود. همچنین، توجه به آموزش مستمر کارکنان قضایی، به ویژه در حوزهٔ صدور احکام، رسیدگی به دعاوی و بازنمایی عدالت، می‌تواند به تقویت اعتماد مردم به نظام عدالت کمک کند و از نقض احتمالی حقوق عامه جلوگیری نماید.