چشمانداز اکران در سایه نوسانات اقتصادی و الزامات مدیریت فرهنگی
در شرایطی که افت فروش و فشارهای معیشتی خانوارها گیشه سینما را تحتتاثیر قرار داده است، بحث «نجات اکران» به یکی از محورهای اصلی گفتوگوهای صنعت نمایش تبدیل شده است. به گزارش تیم آرشیو کامل، این نگاه تنها به بهبود کیفیت آثار محدود نمیشود؛ بلکه نیازمند ثبات اقتصادی، طراحی سیاستگذاری دقیق و بازگرداندن مخاطبان به سالنها است. مدیران دو سالن شاخص پایتخت، با دو دیدگاه مکمل اما همسو، شرایط امروز اکران را واکاوی میکنند و مسیرهای عملی برای بهبود جریان فروش را جلوی روی جامعه فرهنگی میگذارند.
دو محور عملی برای احیای گیشه: از مدارس تا بازار روزانه
فرناز هوشیارپارسیان، مدیر سینما چهارسو، بر نقش اجتماعی سینما تأکید دارد و میگوید که این فضا میتواند به بهبود وضعیت روحی جامعه کمک کند. او به طرحی با عنوان «زنگ سینما» اشاره میکند که بهطور نمونه، در یکی از روزهای کاری مجموعه، بیش از ۴۰۰ دانشآموز از مناطق کمبرخوردار به سالنها دعوت شدند. فیلمهای مناسبتی برای دختران در مقاطع مختلف تحصیلی نمایش داده شد و بازخوردها بهشدت مثبت بود. هوشیارپارسیان با بیان اینکه آموزش و پرورش میتواند اجرای این طرح را بهصورت سراسری عملی کند، اضافه میکند که چنین رویکردی فرصتساز برای ایجاد یک جریان فرهنگی پایدار است و میتواند میزان حضور خانوادهها و دانشآموزان را در گیشه افزایش دهد. او همچنین به امکان گسترش این طرح به شکل گسترده در سطح استانهای مختلف اشاره میکند و معتقد است که اجرای طرح به صورت بخشنامهای رسمی زمینه را برای مشارکت همه بازیگران فراهم میکند. این رویکرد، از منظر او، میتواند برای جایگاهیابی فرهنگی فیلمها در نگاه خانوادهها و توجه به آثار آموزشی و دفاع مقدس موثر باشد.
در کنار این رویکرد، فرزاد هوشیارپارسیان، مدیر سینما فرهنگ، با تأکید بر ضرورت نگاه ترکیبی به اکران، توضیح میدهد که موفقیت گیشه تنها به خروجی فیلمهای فجر وابسته نیست. ترکیب هوشمندانه و زمانبندی شده فیلمها با توجه به حالوهوای جامعه و سلیقه مخاطبان اهمیت دارد. به باور او، پشت گیشه، افرادی هستند که با مخاطبان روزانه سروکار دارند و شناخت عمیقتری از ذائقه مردم دارند، بنابراین حضور آنها برای تصمیمگیری در چینش اکران ضروری است. او توضیح میدهد که گاهی یک درام اجتماعی تلخ میتواند به پرفروشترینها بدل شود و گاهی یک کمدی به تغییر در روند بازار کمک میکند. از این منظر، هیچ نسخهای واحد برای موفقیت وجود ندارد و مسیر اکران باید به صورت پویا و منعطف دنبال شود. همچنین، وی به چشمانداز نوروزی اشاره کرده و تأکید دارد که سهم آثار اجتماعی در این دوره پررنگتر است، اما موفقیت نهایی به تبلیغات مؤثر و شرایط عمومی جامعه وابسته است.
ثبات اقتصادی و سیاستهای حمایتی بهعنوان پیشنیاز دستور کار آینده
یکی از بحثهای کلیدی این دیدگاهها، ثبات اقتصادی بهعنوان پیشنیاز حیاتی برای بازگشت مخاطبان تجربه میشود. مدیران سینماها به این نکته اشاره میکنند که سبد معیشتی خانوار در گرو ثبات است و در چنین شرایطی فعالیتهای فرهنگی از اولویتهای پایینتر حذف میشود. از این منظر، طرحهای مالی و قیمتگذاری با هدف عدالت اقتصادی مطرح میشود: نمونههایی مانند بلیت شناور در روزهای کمحضور و تقسیم فروش بلیت از مبدأ بین سینمادار و تهیهکننده بهعنوان ابزارهای شفافیت و مدیریت جریان نقدی. هوشیارپارسیان با اشاره به این رویکردها، از نیاز به بستههای حمایتی جدی و گفتوگوی مستقیم مدیران با سینماداران سخن میگوید تا بتوان به ثبات و پایداری صنعت اکران دست یافت. او همچنین بر اهمیت ایجاد فضای گفتوگو با مسئولان ارشد فرهنگی و اقتصادی تأکید میکند تا سیاستهایی که به صورت ساختاری طراحی میشوند، واقعاً اجرایی شوند. در نهایت، این دیدگاهها بهعنوان یک پروژه مشترک برای بازگشت مخاطب به سالنها و بازتابی مطلوب در گیشه مطرح میشود. در کنار این مسائل، مسئله بلیت شناور و تقسیم فروش از مبدأ همواره بهعنوان ابزارهایی برای مدیریت تقاضا و شفافیت مالی مطرح شدهاند؛ اما اجرای موفق آنها نیازمند زیرساختهای قانونی مشخص و کارگاههای عملی با حضور بازیگران اصلی است. بههمین دلیل، گفتوگوهای بین بخشی با همکاری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان امور مالیاتی از اهمیت فراوانی برخوردار است تا طرحهای جدید بدون اشکال اجرایی به کار گرفته شوند و منافع مصرفکننده در عین حفظ منافع تولیدکننده و صاحبان سالن حفظ شود.
تحلیل حقوقی-اجرایی و چارچوب قانونی جمهوری اسلامی ایران
در این تحلیل، با رعایت چارچوب قانون اساسی و قوانین جاری جمهوری اسلامی ایران، بهبود گیشه سینما نیازمند ثبات اقتصادی و تصمیمگیریهای شفاف است. تدوین و اجرای سازوکارهایی مانند تقسیم فروش بلیت از مبدأ بین سینمادار و تهیهکننده و اجرای طرحهای شناور قیمت، میتواند عدالت اقتصادی را تقویت کند، اما مستلزم زیرساختهای قانونی مشخص و هماهنگی با سازمان امور مالیاتی و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است تا از منظر مالیاتی و تجاری به درستی قابل اجرا باشد. همچنین، حمایت هدفمند دولت از طریق بستههای حمایتی و گفتوگوی مستقیم مدیران با صاحبان سالنها باید به طور مستمر استمرار یابد تا صنعت اکران بتواند در برابر فشارهای اقتصادی تابآوری بیشتری پیدا کند. این تحلیل تنها به جنبههای اجرایی و غیرسیاسی میپردازد و بر پایه مفاد قانونی موجود است.