کشف ۶۱ شیء تاریخی در فارس و برخورد با حفاران غیرمجاز
به گزارش تیم آرشیو کامل، طرح‌های حفاظت از میراث فرهنگی استان فارس با هدف جلوگیری از حفاری غیرمجاز و قاچاق اشیاء تاریخی در سطح شهرستان‌های مختلف آغاز شد و با جدیت و هماهنگی بین یگان حفاظت میراث فرهنگی و مراجع قضایی پیگیری می‌شود. این گزارش به تشریح روند اجرای طرح‌های بررسی، شناسایی و برخورد با متخلفان می‌پردازد و جزئیات اصلی عملیات و دستاوردهای آن را بازگو می‌کند. در این راستا، سرهنگ محمد احمدی و فرماندهی یگان حفاظت میراث فرهنگی استان فارس از اجرای مصوبات ابلاغی فرماندهی یگان حفاظت کشور خبر دادند و توضیح دادند که این طرح‌ها با هدف جلوگیری از تخریب لایه‌های تاریخی و حفظ آثار ملی به مرحله اجرا درآمده است. به گزارش تیم آرشیو کامل، اقدامات با همکاری نیروهای انتظامی و دستگاه قضایی استان و با رعایت ضوابط قانونی انجام شده است.
جزئیات عملیات در شهرستان مرودشت
در مهمترین عملیات این بازه زمانی در شهرستان مرودشت، ۶۱ قطعه شیء تاریخی به همراه ادوات حفاری کشف شد و در نتیجه این عملیات سه نفر متهم دستگیر شده‌اند. این کشف ارزشمند در راستای مبارزه با تخریب میراث فرهنگی و حفظ آثار تاریخی صورت گرفت و پس از بازجویی‌های اولیه به مراجع قضایی ارجاع شد. به گزارش تیم آرشیو کامل، در این پرونده همچنین تدابیر بازداشت و توقیف ادوات حفاری به منظور جلوگیری از تکرار تخلف اجرا شد و دستگاه‌های متهمان نیز ضبط گردید. این عملیات به عنوان یکی از بزرگ‌ترین دستاوردهای حفاظتی استان در دوره اخیر محسوب می‌شود و نشان می‌دهد که تدابیر انجام شده با جدیت اجرایی می‌شود.
اقدامات در داراب، بختگان، قیروکارزین و جهرم
در هر یک از شهرستان‌های داراب، بختگان، قیروکارزین و جهرم، یک دستگاه فلزیاب کشف و ضبط شد و متهمان مربوطه به مراجع قضایی تحویل گردیدند. این بخش از طرح به صورت هم‌زمان و با تمرکز بر نقاط احتمال وقوع حفاری غیرمجاز انجام شد تا از تخریب احتمالی لایه‌های تاریخی جلوگیری شود و هم‌زمان با این اقدامات، برای بهبود امنیت محوطه‌های باستانی تدابیر حفاظتی تقویت گردد. به گزارش تیم آرشیو کامل، این روند نشان می‌دهد که کارکنان یگان حفاظت با قدرت و پیگیری مستمر، با حرکات غیرمجاز مقابله می‌کنند و تلاش می‌کنند تا از انتشار دوباره چنین تخلفاتی جلوگیری کنند.
سروستان و تیم‌های حفاظت در نقاط دیگر استان
در شهرستان سروستان، با هوشیاری نیروهای یگان حفاظت، ضمن توقیف ادوات حفاری، یک دستگاه فلزیاب دیگر شناسایی شد و دو متهم نیز بازداشت شدند. این اقدام همچنان بر ادامه روند نظارت دقیق و پاسخ سریع به هرگونه نشانه از حفاری غیرمجاز تأکید دارد و به عنوان بخشی از رویکرد حقوقی-اجرایی برای حفظ میراث فرهنگی محسوب می‌شود. در مجموع کل استان فارس، استفاده از دستگاه‌های فلزیاب بدون مجوز رسمی از سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی کشور ممنوع است و فروشندگان مکلف‌اند تجهیزات را فقط به اشخاص دارای مجوز عرضه کنند و فروشنده باید نسخه برگ فروش را با مشخصات دقیق خریدار و دستگاه به سازمان معرفی کند تا زمینه پیگیری‌های قانونی فراهم باشد.
چارچوب قانونی و هشدارهای حفاظتی
سخنان سرهنگ احمدی و گزارش‌های مرتبط نشان می‌دهد که تبلیغ، خرید، فروش، نگهداری و استفاده از دستگاه‌های فلزیاب منوط به اخذ مجوز رسمی از سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی کشور است. فروشندگان موظف‌اند دستگاه‌های یادشده را صرفاً به افراد دارای مجوز عرضه کنند و نسخه برگ فروش را با مشخصات دقیق خریدار و مشخصات فنی دستگاه به این سازمان ارسال کنند؛ هر گونه خرید، فروش یا نگهداری خارج از این ضوابط، جرم محسوب می‌شود و یگان حفاظت استان بدون اغماض، نسبت به توقیف دستگاه و تقدیم پرونده به مراجع قضایی اقدام می‌کند. همکاری مردم در گزارش فعالیت‌های مشکوک در محوطه‌های تاریخی از طریق شماره‌های تماس یگان حفاظت تشویق می‌شود تا امنیت سایت‌های تاریخی تقویت شود و هر گونه تخلف سریعاً رسیدگی شود.
تحلیل حقوقی-اجرایی درباره حفاظت از آثار تاریخی
این گزارش نشان می‌دهد که با وجود تلاش‌های قابل توجه یگان حفاظت میراث فرهنگی و همکاری سایر نهادهای امنیتی و قضایی، چالش‌های اجرایی همچنان وجود دارد. وجود تقاضا و تقابل با دستگاه‌های غیرمجاز مانند فلزیاب‌های بدون مجوز، نیازمند بهبود هم‌افزایی میان دستگاه‌های مرتبط، افزایش بازدارندگی قانونی و تقویت فرهنگ عمومی احترام به میراث تاریخی است. بهره‌گیری از بازرسی‌های هدفمند، آموزش‌های عمومی درباره اهمیت حفاظت از آثار، و تسهیل در روند صدور مجوزها می‌تواند به کاهش تخلفات کمک کند. همچنین لازم است فرایندهای قضایی با سرعت مناسب اجرا شود تا از طولانی شدن پرونده‌ها پرهیز شود و اعتماد عمومی به کارکرد نهادهای حفاظتی افزایش یابد. این تحلیل نباید حاوی ملاحظات سیاسی باشد و تمرکز آن بر جنبه‌های اجرایی و حقوقی حفاظت از میراث فرهنگی است.