تجلیل از برگزیدگان عکاسی اربعین در کربلا با روایتهای تصویری ماندگار
در روزی که اربعین حسینی به عنوان یکی از رویدادهای جهانی دین و فرهنگ به تصویر کشیده میشود، چهارمین هماندیشی اتحادیه بینالمللی عکاسان اربعین با حضور جمعی از عکاسان و استادان عرصه عکاسی در کربلا برگزار شد. این رویداد با هدف بازنمایی ابعاد مختلف حرکت عظیم اربعین و تقویت روایت تصویری از این مراسم معنوی برگزار شد و شرکتکنندگان به بررسی شیوههای نوین ثبت نگاه زائران و صحنههای مراسم پرداختند.
به گزارش تیم آرشیو کامل، این جلسه با حضور نمایندگان ستاد مرکزی اربعین و انجمنهای عکاسی منطقهای برگزار و در آن به اهمیت کارکردهای هنر عکاسی در حفظ و انتقال پیام تاریخی این حرکت تأکید شد. در این نشست، حجتالاسلام دکتر حمید احمدی، رئیس کمیته فرهنگی و آموزشی ستاد مرکزی اربعین، با قدردانی از زحمات عکاسان و هنرمندان و بیان وجوه انسانی روایت عکاسی، به اهمیت ثبت تصاویر ماندگار و روایتگری دقیق از ابعاد گوناگون این رویداد اشاره کرد. وی همچنین خاطرنشان کرد که حرکت اربعین، قدری جهانی دارد و عکاسان مسئولیت رشد و ارتقای روایت تصویری آن را در قالب پروژههای مشترک بر عهده دارند.
در ادامه، کمالالدین شاهرخ، مدیر اجرایی و دبیر این هماندیشی، با قدردانی از تلاش عکاسان عراقی حاضر در مراسم وداع و تشییع پیکر «رهبر شهید»، از پوشش گسترده و حرفهای این رویداد قدردانی کرد. او با اشاره به خستگی مسیر، اما همت بالای همه عکاسان برای ثبت صحنههای ارزشمند گفت: «اربعین امسال با حضور فراوان عکاسان همراه بود و با وجود دشواریهای فنی، تصاویر با ارزش و روایتهای قوی از این رویداد ثبت شد.» وی همچنین از برنامهریزی برای دو پروژه عکاسی آینده خبر داد تا روایتهای تصویری از اربعین را فراتر از یک تکعکس با مجموعهای از مقالات تصویری و داستان پشت هر تصویر ارائه دهد. یکی از پروژهها، ادامه کتاب «کربلا طریقالاقصی» با جلد سوم است که با رویکردی تازه و بر پایه مجموعه عکس، روایتها و داستانهای اربعین منتشر میشود. وی تأکید کرد که هدف این پروژهها عبور از ثبت صرف تصاویر و حرکت به سمت معناشناسی و روایتهای انسانی است.
روحالله امینی، عکاس برجسته، در گفتوگو با رسانهها تأکید کرد که اربعین از نظر عکاسی نه تنها یک سوژه رسانهای بلکه یک فرآیند تحول فکری و دیدگاهی برای عکاسان است. او توضیح داد که هر عکسی که ثبت میشود، نخست با چشم خود عکاس به وجود میآید و میتواند به عنوان تجربهای درونی درونیاتی مانند باور، تعهد و نگاه اخلاقی نویسنده اثرگذار باشد. این نگاه، به گفته او، میتواند مخاطبان را به درک عمیقتری از رویداد وامی دارد و در عین حال به رشد شخصی خود عکاس نیز کمک میکند.
اما پروژه دوم که توسط شاهرخ و با همکاری عکاسان ایرانی و عراقی طراحی شده است، مربوط به جمعآوری تصاویر مربوط به تشییع پیکر شهدای رویداد است. هدف از این مجموعه، ایجاد یک گالری تاریخی مشترک است تا وقایع به شکلی کاملتر، با ارجاع به حضور و مشارکت دو ملت در این حرکت بزرگ، ثبت و به چاپ برسد. در این راستا، عکاسان حاضر با همفکری استادان برجسته، قصد دارند مفاهیم عکاسی آئینی و روایت انسانی را بیش از گذشته به مخاطبان منتقل کنند.
یکی از نکات قابل توجه این رویداد، حضور و مشارکت گسترده عکاسان عراقی بود که با ثبت تصاویر ماندگار از صحنههای وداع و تشییع، نقش مهمی در تقویت روایت صحنههای پرشور این مراسم داشتند. همچنین، تاکید شد که در جریان مراسم، عکاسی در مسیری رو به جلو از نظر تکنیکها و روایتها گام برمیداشت و تلاش شد تا از هر صحنه، پیامی یکپارچه و قابل فهم برای مخاطبان جهانی استخراج شود. به گزارش تیم آرشیو کامل، این هماندیشی با همکاری اتحادیه بینالمللی عکاسان اربعین در کربلا برگزار شد و در نهایت از برگزیدگان این رویداد با لوح تقدیر و تشویقهای مناسب قدردانی به عمل آمد.
در پایان این نشست، به منظور پاسداشت تلاشهای برگزیدگان و شخصیتهایی که در این رویداد نقش برجستهای داشتهاند، مراسمی برای قدردانی از آنان برگزار شد. این تجلیل نه تنها به عنوان یک رویداد هنری، بلکه به عنوان یک گام سازمانی در جهت افزایش همکاریهای میانالمللی در حوزه عکاسی اربعین محسوب شد. در حال حاضر، برنامههای آینده اتحادیه با تمرکز بر ارتقای کیفیت روایتهای تصویری، توسعه شبکههای همکاری میان عکاسان ایرانی و عراقی و گسترش کتابها و مجموعههای تصویری در حال پیگیری است.
به گزارش تیم آرشیو کامل، جمعبندی نهایی این هماندیشی نشان میدهد که عکاسی اربعین به عنوان یک پدیده فرهنگی-فکری میتواند با نوآوری در روایتهای تصویری، پیامهای انسانی و عبوری از مرزهای ژئوپلتیک را به نمایش بگذارد و به مخاطبان جهان نشان دهد که چگونه رویدادهای معنوی میتوانند با تصاویر ساده و صریح، با عمق بیشتری به گوش مخاطبان برسد. در این مسیر، عکاسان نه تنها روایت میکنند بلکه با هر تصویر، به تبیین هویت جمعی و تاریخی جوامع مسلمان کمک میکنند.
تحلیل حقوقی-اجرایی: حوزه کار خبری در چارچوب قوانین جمهوری اسلامی ایران
در نسل جدید رویکردهای خبری درباره بازنمایی رویدادهای فرهنگی مانند اربعین، حفظ تعادل میان آزادی نشر و چارچوبهای قانونی از اهمیت بالایی برخوردار است. گزارش حاضر با حفظ صحت رویدادها و با رعایت اصول اخلاقی رسانهای، سعی دارد تا از منظر حقوقی و اجرایی به تحلیل وضعیت پوشش خبری بپردازد. اولاً، در ارائه خبرهای مربوط به رویدادهای مذهبی با حضور گروههای ملی و بینالمللی، حفظ بیطرفی و دقت در نقل قولها ضروری است و هرگونه تعبیر یا تحمیل زاویهدار باید از متن خبر خارج شود. ثانیاً، حقوق نشر آثار عکاسان و حق نشر تصاویر باید به دقت رعایت شود و هرگونه استفاده از تصاویر بدون مجوز منابع اصلی میتواند منجر به نقض حقوقی شود. ثالثاً، در حوزه پوشش بینالمللی، همکاریهای بینالمللی باید با حفظ ملاحظات امنیتی و فرهنگی کشورها انجام پذیرد و از هرگونه جهتگیری سیاسی یا امنیتی غیرضروری پرهیز شود تا روایت تصویری به عنوان یک پل فرهنگی عمل کند. این تحلیل بهطور کلی نشان میدهد که رویکرد یکپارچه و منطبق با قوانین کشور، میتواند به تقویت بازنمایی مناسب از رویدادهای دینی و فرهنگی کمک کند و از هرگونه سوءبرداشت یا استفاده نادرست از تصاویر جلوگیری کند.