بررسی جامع گزارش جدید درباره بهکارگیری هوش مصنوعی در عملیات نظامی آمریکا علیه ایران
در تازهترین گزارش منتشرشده، منابع خبری معتبر به حضور گسترده و روزافزون هوش مصنوعی در فرایندهای عملیاتی ارتش ایالات متحده علیه ایران اشاره میکنند. این گزارش با اشاره به منابع آگاه میگوید که استفاده از فناوریهای پیشرفته هوش مصنوعی در کنار ابزارهای دادهکاوی و تحلیل دادههای بزرگ، توانسته است به ارتش آمریکا در تعیین هدفها، تحلیل موقعیتها و اولویتبندی عملیات نظامی در کنار تصمیمگیریهای سریع کمک کند. به گزارش تیم آرشیو کامل، این بررسیها نشان میدهد که مأموریتهای هدفگذاری تا حد زیادی به کمک الگوریتمهای هوشمند انجام میشود و تیمهای نظامی از دادههای گسترده دریافتی از ماهوارهها، سامانههای نظارتی و سایر منابع برای تعیین نقاط هدف استفاده میکنند. این تغییر دریافتی از دیدگاه صاحبنظران فناوری دفاعی میتواند به بهبود کارایی عملیاتی منجر شود، اما از منظر حقوقی و اخلاقی نیز پرسشهای متعددی را به دنبال دارد.
یکی از کلیدیترین بخشهای گزارش، معرفی دقیق سامانه هوش مصنوعی بهنام «ماون» است که توسط شرکت دادهکاوی معروف، با همکاری یک شرکت فعال در زمینه دادههای بزرگ ساخته شده است. این سامانه، با پردازش حجم عظیمی از دادههای طبقهبندیشده که از مجموعهای از منابع از جمله ماهوارهها و سامانههای نظارتی جمعآوری میشوند، قابلیت استخراج بینشهای عملیاتی را دارد؛ از ارائه اطلاعات هدفگیری گرفته تا اولویتبندی اهداف بر اساس اهمیت عملیاتی. در این زمینه، بخش کلود که با همکاری یک شرکت توسعهدهنده هوش مصنوعی شناخته میشود، نقش مهمی ایفا میکند و بهکارگیری آن در کنار ماون، بهعنوان یک ترکیب قدرتمند، در چندین عملیات گزارش شده است. به گزارش مقاله، اخیراً پنتاگون پس از مذاکراتی دراماتیک با این شرکت درباره چارچوب استفاده از این فناوری، استفاده از ابزار کلود را محدود کرد؛ با این وجود، استفاده از این سیستمها در برخی عملیات بهویژه در جبهههای حساس ادامه یافته است.
در طول سالهای گذشته، ناظرینی که با این سامانهها درگیر بودهاند، اشاره کردهاند که ترکیب کلود و ماون به یک سامانه عملیاتی تبدیل شده است که به طور روزانه در چندین شاخه از نیروهای ارتش به کار گرفته میشود. این مسئله در گزارشها آمده است که در مراحل برنامهریزی برای حملات احتمالی علیه ایران، این سامانه هوش مصنوعی قادر است hundreds از اهداف را به صورت سریع پیشنهاد دهد، مختصات دقیق موقعیتها را ارائه کند و این اهداف را از منظر اهمیت عملیاتی اولویتبندی کند. پژوهشگران همچنین اشاره میکنند که این فناوری تنها برای نخستین بار در یک عملیات جنگی گسترده علیه ایران به کار گرفته نشده است؛ بلکه گزارش از کاربرد پیشین کلود در سایر مأموریتهای امنیتی و عملیاتی یاد میکند، هرچند جزئیات دقیقتر در منابع مختلف بهطور متناوب منتشر شده است. با این حال، در گزارشها آمده است که این فناوری در حال حاضر در برخی عملیاتهای گسترده بهرغم محدودیتهای اجرایی، به کار گرفته میشود تا جایگزینی مناسب پیدا شود.
بار دیگر تأکید میشود که طرفهای درگیر در این پرونده، بهویژه مقامات پنتاگون، با وجود برخی اختلافها و محدودیتهای قانونی و اداری، همچنان از این فناوری استفاده میکنند و برآوردهای اجرایی نشان میدهد که فرماندهان نظامی به شدت به قابلیتهای این سامانهها وابسته هستند. به گفته برخی آشنایان با این سیستم، حتی در صورت تلاش شرکتها برای قطع دسترسی ارتش به این فناوری، دولت با استفاده از اختیارات قانونی خود میتواند فرآیندهای دسترسی را حفظ کند تا جایگزین مناسبی معرفی شود. این واقعیت، در کنار تفاوتهای نظر میان دولت آمریکا و شرکتهای فناوری، از جنبههای مهمی است که باید بهطور دقیق بررسی شود. در گزارشها آمده است که روابط میان مدیران شرکتهای توسعهدهنده و مقامات ایالات متحده در آستانه آغاز حملات، تا حدی دچار تنشهایی بوده و این موضوع بر مدیریت و نظارت بر استفاده از فناوریهای هوش مصنوعی تأثیرگذار بوده است. در یکی از بخشهای کلیدی گزارش آمده است که دونالد ترامپ، رئیسجمهور سابق آمریکا، از محدودیتهای جدید برای شرکتهای فناوری در این حوزه سخن گفته و از ۶ ماه فرصت برای کنار گذاشتن فناوریهای مذکور توسط نهادهای دولتی خبر داده است. این تصمیم با هدف، بهگزارش مقاله، ایجاد سازوکارهایی برای نظارت دقیقتر بر استفاده از این فناوریها در فضاهای داخلی و کشف راههای اجرایی جایگزین گرفته شده است. با وجود اختلاف نظرها، گزارش اشاره میکند که ارتش آمریکا بهطور موقت به استفاده از این فناوری ادامه میدهد تا زمانی که فناوری جایگزین مناسبتری معرفی شود. بهگفته منابعی که در این گزارش از آنها نقل قول شده، فرماندهان نظامی تا حد زیادی به قابلیتهای این سامانهها اعتماد دارند و بهرهگیری از آنها را به عنوان یک عامل کلیدی در تصمیمگیریهای عملیاتی میدانند. در عین حال، برخی از منابع به این نکته اشاره میکنند که اگرچه شرکت توسعهدهنده در برابر دسترسی ارتش به فناوری مقاومت کند، دولت میتواند از ابزارهای قانونی خود برای حفظ این فناوری تا زمان جایگزینی استفاده کند. این روایتها نشان میدهد که سطوح مختلفی از فرایندهای تصمیمگیری و کنترل فناوری در مقیاس ملی در حال بازنگری هستند و پرسشهای جدی درباره حریمهای قانونی و اخلاقی این فناوریها مطرح میشود. در نهایت، گزارش تأکید میکند که بررسیهای مستقل و شفافیت بیشتر در یک حوزه حساس از امنیت ملی ضرورت دارد تا هم امنیت کشور حفظ شود و هم سازوکارهای کنترل و نظارت بهطور دقیق اجرا شود. ۲۱۹/۴۲
تحلیل اجرایی-فنی با رعایت چارچوب قانونی جمهوری اسلامی ایران
این تحلیل بهطور یک پاراگرافی میگوید که استفاده گسترده از هوش مصنوعی در عملیاتهای دفاعی، در کنار اهمیت امنیت ملی و مراقبتهای قانونی، باید با چارچوبهای قانونی جمهوری اسلامی ایران همسو شود تا از بروز خلأهای حقوقی و سوءاستفادههای احتمالی جلوگیری به عمل آید؛ از منظر اجرایی، وجود شفافیت در فرایند تصمیمگیری، تضمین دسترسی به دادههای قانونی و حفظ حریم خصوصی در چارچوب قوانین داخلی ضروری است. همچنین، بهرهگیری از فناوریهای هوش مصنوعی باید با رعایت اصول اخلاقی و استانداردهای بینالمللی در حوزه فناوریهای نظامی انجام شود و هرگونه استفاده در عملیاتهای محدود به ملاحظات امنیتی، غیرنظامی و عمومی نباشد تا از سوءبرداشتها و نگرانیهای داخلی و بینالمللی جلوگیری شود.