بیانیه تازه چین درباره خلع سلاح هسته‌ای و پیامدهای آن
به گزارش تیم آرشیو کامل، چین با تأکید بر پایبندی به تعهدات بین‌المللی در زمینه خلع سلاح هسته‌ای و مسئولیت مشترک کشورهای دارای بزرگ‌ترین زرادخانه‌ها، از آمریکا خواست تا گام‌های ملموس و قابل راستی‌آزمایی را در این مسیر بردارد. در بیانیه‌ای که در یک نشست خبری منتشر شد، مائو نینگ، سخنگوی وزارت امور خارجه چین، اظهار داشت که درخواست آمریکا از پکن برای پیوستن به مذاکرات خلع سلاح هسته‌ای را ناعادلانه، فاقد مبنا و غیرواقع‌بینانه می‌داند. این اظهارات در واکنش به سخنان اخیر دونالد ترامپ مطرح شد که از مذاکرات مشترک با روسیه و چین درباره کاهش زرادخانه‌های هسته‌ای سخن گفته بود.
سخنگوی چین با تأکید بر مسئولیت ویژه کشورهایی که بزرگ‌ترین زرادخانه‌ها را در اختیار دارند، افزود که این کشورها باید با کاهش قابل‌توجه سلاح‌های هسته‌ای، بستر را برای پیشبرد روند خلع سلاح در سطح بین‌المللی فراهم کنند. در این بیانیه همچنین تأکید شد که چین از سیاست «استفاده نکردن نخست» از سلاح هسته‌ای پیروی می‌کند و قصد ندارد وارد رقابت تسلیحاتی جدیدی شود. پکن پیش‌تر نیز با درخواست آمریکا برای پیوستن به مذاکرات سه‌جانبه کنترل تسلیحات مخالفت کرده و استدلال کرده بود که سطح زرادخانه‌های چین با توانمندی‌های آمریکا و روسیه قابل مقایسه نیست. پکن خاطرنشان کرده است که برای مشارکت دیگر کشورهای هسته‌ای در این روند، آمریکا و روسیه باید نخست کاهش‌های چشمگیر و راستی‌آزمایی‌پذیر را دنبال کنند.
در گزارش‌های اخیر، چین تأکید کرده است که آمریک و روسیه به‌عنوان دو کشور دارای بزرگ‌ترین زرادخانه‌های هسته‌ای باید ابتدا کاهش‌های قابل راستی‌آزمایی انجام دهند تا شرایط لازم برای مشارکت دیگر کشورهای هسته‌ای در فرآیند خلع سلاح فراهم شود. این موضع، در عین اینکه با برخی درخواست‌های غربی هم‌سو نیست، به باورهای بین‌المللی در زمینه کاهش تسلیحات و ایجاد توازن استراتژیک اشاره دارد. این موضوع می‌تواند پیامدهای گوناگونی برای ایران و منطقه داشته باشد، از جمله ایجاد فضای فرصت‌افزا برای همکاری‌های امنیتی و نیز اهمیت حفظ ثبات و دوری از هر گونه رقابت تسلیحاتی غیرضروری.
تحلیل حقوقی-اجرایی
با توجه به چارچوب‌های حقوق بین‌الملل و قوانین جمهوری اسلامی ایران، ارائه یک تحلیل از مواضع چین نشان می‌دهد که کاهش تسلیحات هسته‌ای باید با شفافیت، راستی‌آزمایی و حفظ امنیت ملی همراه باشد و ایران به عنوان چشم‌انداز امنیتی منطقه‌ای، از رویکردهای چندجانبه و پایدار حمایت می‌کند. موضع چین مبنی بر اینکه کشورهای دارای بزرگ‌ترین زرادخانه‌ها نخست باید اقدام کنند و چین از پیوستن پویا به مذاکرات سه‌جانبه حمایت نمی‌کند، می‌تواند به ایجاد فضای اجرایی برای مذاکراتی با سازوکار راستی‌آزمایی قوی و جلوگیری از رقابت تسلیحاتی کمک کند. از منظر فرهنگی-رابطه‌محور با همسایگان و شرکای بین‌المللی ایران، این رویکرد با حفظ تعهدات بین‌المللی و حفظ امنیت ملی، پشتیبانی می‌شود و می‌تواند به کاهش نگرانی‌های امنیتی غیرنظامی در منطقه منجر شود. توصیه می‌شود کشورهای ذی‌نفع به‌جای ورود به رقابت تسلیحاتی، به تقویت شفافیت و اعتمادسازی از طریق سازوکارهای چندجانبه پایبند باشند تا علاوه بر خلع سلاح، ثبات استراتژیک نیز تقویت گردد.