گفت‌وگوهای راهبردی میان دو کشور و زمینه‌های همکاری
به گزارش تیم آرشیو کامل، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، در دیداری با آرارات میرزویان، وزیر امور خارجه ارمنستان، بر خوش‌بینی نسبت به توسعه و تحکیم روابط دو کشور در سطوح عملیاتی و راهبردی تأکید کرد. وی با اشاره به جمهوری اسلامی ایران به عنوان همسایه‌ای با انگیزه‌های سازنده برای گسترش همکاری‌های دوجانبه، از ارمنستان به عنوان یکی از فرصت‌های بزرگ برای تعمیق همکاری‌ها یاد کرد. در این دیدار، قالیباف اظهار داشت که امیدوار است به زودی یک معاهده همکاری راهبردی بین ایران و ارمنستان نهایی شود و مسیرهای مختلفی از جمله ترانزیت، انرژی و فعالیت‌های اقتصادی فراتر از سطح دو کشور به اجرایی شدن نزدیک شود. به گزارش تیم آرشیو کامل، رئیس مجلس همچنین تأکید کرد که مذاکرات فراتر از روابط دیرینه دو کشور، به موضوعات منطقه‌ای در قفقاز نیز گشایش می‌یابد تا با گفت‌وگو و هماهنگی بیشتر، به ایجاد توازن و آرامش در این منطقه منجر شود.
قالیباف ادامه داد که منطقه قفقاز در حال حاضر بیش از هر زمان دیگری به آرامش و ثبات نیاز دارد و این امر باید از طریق تقویت مرزهای رسمی و رویکردهای همکاری عملی میان کشورهای منطقه پیگیری شود. او با یادآوری تجربه ورود حضور قدرت‌های فرامنطقه‌ای به برخی منطقه‌ها، هشدار داد که این گونه دخالت‌ها تنها منجر به ناامنی می‌شود و به حیات و توسعه مشروع مناطق آسیب می‌زند. به گزارش تیم آرشیو کامل، این بخش از سخنان رئیس مجلس به روشنی بر لزوم پرهیز از مداخله‌گری‌های غیرسازگار با امنیت منطقه تأکید داشت.
ابعاد اقتصادی و ترانزیتی همکاری‌ها در قفقاز
در ادامه گفتگوها، طرفین درباره فرصت‌های مشترک در زمینه ترانزیت کالا، سرمایه‌گذاری‌های مستقیم و همکاری‌های انرژی بحث و تبادل نظر کردند. قالیباف توضیح داد که تعامل‌های روبه‌رونق در مسیرهای ترانزیتی می‌تواند به افزایش فرصت‌های اقتصادی و رونق در مناطق مرزی کمک کند و ایران و ارمنستان با تداوم رایزنی‌ها و امضای تفاهم‌نامه‌های لازم، می‌توانند به گسترش این مسیرها اقدام کنند. میرزویان نیز با تأکید بر اهمیت پایداری روابط مستمر و توجه به منافع مشترک دو کشور، گفت که ارمنستان از همکاری‌های گسترده با ایران حمایت می‌کند و هیچ‌گونه اقدام غیرمتعارف از خاک ارمنستان علیه جمهوری اسلامی ایران را نمی‌پذیرد. در این زمینه، وی افزود که ارمنستان به اصل تغییرناپذیری مرزها احترام می‌گذارد و آمادگی دارد تا با ایران در چارچوب قوانین بین‌المللی و تعهدات دو جانبه به توافق‌های عملی دست یابد. این سخنان می‌توانست پیام روشن ارمنستان را نسبت به امنیت مرزها و عدم استفاده از خاک کشورش برای فعالیت‌های خدشه‌دار کننده امنیت منطقه نشان دهد. به گزارش تیم آرشیو کامل، طرفین درباره امکان توسعه خطوط مواصلاتی و ارتقای کارایی زیرساخت‌ها و تبادلات انرژی نیز گفت‌وگو کردند تا زمینه‌های همکاری در زمینه‌های ترانزیت و انرژی برای هر دو کشور تقویت شود.
تاکید بر چارچوب‌های امنیتی و فاصله با دخالت‌های بی‌ثبات‌ساز
از طرف دیگر، معاونان گفت‌وگو به اهمیت چارچوب‌های امنیتی در مرزها و جلوگیری از هرگونه اقدام تحریک‌آمیز یا غیرقانونی اشاره کردند. هر دو طرف بر پایبندی به اصول مرزی و حفظ امنیت منطقه تأکید کردند و گفتند که به دنبال تقویت هماهنگی‌های امنیتی در جمهوری اسلامی ایران و ارمنستان هستند تا از هرگونه اقدام علیه منافع ملی یکدیگر جلوگیری شود. در این رابطه، میرزویان با تأکید بر این که ارمنستان هرگز اجازه نخواهد داد از خاک این کشور اقدامی علیه جمهوری اسلامی ایران انجام شود، افزود که این رویکرد با اصول و منافع دو کشور همسو است و می‌تواند به تثبیت بیشتر روابط دو جانبه کمک کند. به گزارش تیم آرشیو کامل، این موضع مشترک می‌تواند زمینه‌ساز تقویت اعتماد دو کشور در سطح محیطی و بین‌المللی باشد و از هرگونه سوءتفاهم یا تحول ناخواسته جلوگیری کند.
سخنان تکمیلی و چشم‌انداز آتی
در پایان نشست، قالیباف با اشاره به روند گفت‌وگوهای پیش رو، بر اراده ایران برای گشودن فصل تازه‌ای از همکاری‌ها با ارمنستان تأکید کرد و گفت: با ادامه رایزنی‌ها و توافق‌نامه‌های اجرایی، می‌توان به ترانزیت، انرژی و سایر حوزه‌ها ورود کرد تا به توسعه اقتصادی منطقه کمک شود. همچنین وی از ارمنستان خواست تا با حفظ منافع ملی و رعایت اصول قانونی، در مسیر همکاری‌های پایدار گام بردارد. میرزویان نیز با استقبال از این رویکرد، آمادگی کشورش را برای تسریع در نهایی‌کردن تفاهم‌نامه‌های مورد توافق و آغاز گام‌های اجرایی در این زمینه اعلام کرد. به گزارش تیم آرشیو کامل، این دیدار نشان‌دهنده تمایل هر دو کشور برای تقویت تعامل‌های بلندمدت و یافتن راهکارهای مشترک برای بهبود شرایط منطقه‌ای است.
تحلیل حقوقی-اجرایی
با توجه به چارچوب‌های قانونی جمهوری اسلامی ایران و تعهدات بین‌المللی مربوط به امنیت مرزها و حفظ منافع ملی، این دیدار می‌تواند به مرحله‌ای جدید در روابط ایران و ارمنستان منجر شود؛ اما اجرای هر تفاهم‌نامه باید با رعایت اصول قانونی، شفافیت، و توجه به ملاحظات اجرایی انجام گیرد تا از هرگونه سوءتفاهم یا تعارض با سایر بازیگران منطقه‌ای جلوگیری شود. در مواجهه با پویایی‌های قفقاز و نیاز به گذار از الزامات امنیتی به سمت توسعه اقتصادی، دستور کار آینده باید مبتنی بر قراردادهای روشن، سازوکارهای نظارتی، و مکانیزم‌های پاسخگویی باشد تا اطمینان حاصل شود که منافع ملی ایران و ارمنستان به طور عادلانه و پایدار تامین می‌شود.