نمایش بینالمللی فیلم ایرانی «دختر برقی ۲» در جشنواره مانو ارمنستان
فیلم سینمایی «دختر برقی ۲» به کارگردانی و تهیهکنندگی حسین قناعت، با تولید مشترک بنیاد سینمایی فارابی، بهزودی در بخش مسابقه فیلمهای بلند بیستودومین دوره جشنواره بینالمللی کودکان و نوجوانان مانو، که با نام تازه «مانو» برگزار میشود، روی پرده خواهد رفت. این رویداد که در شهر ایروان و از تاریخ ۱۲ تا ۱۶ آبانماه، برابر با ۳ تا ۷ نوامبر ۲۰۲۶ میلادی، برگزار میشود، یکی از مهمترین رویدادهای نمایش آثار کودک و نوجوان در منطقه است و امسال نیز با رویکرد جدیدی به کار خود ادامه میدهد. به گزارش تیم آرشیو کامل و به نقل از روابط عمومی بنیاد سینمایی فارابی، پخش بینالملل این اثر نیز از طریق معاونت بینالملل بنیاد پیگیری میشود.
داستان فیلم «دختر برقی ۲» بر محور جابهجایی هارد مرکزی یک دختر روبات هشتساله با هارد روبات دختر دیگری میگردد؛ اتفاقی که ماجراهای تازهای را به همراه میآورد و قابلیتهایی از هوشمندی و تعامل با محیط اطراف را به نمایش میگذارد. همانگونه که در بیانیههای منتشره آمده، «مانو» برگرفته از واژه ارمنی «مانوک» به معنای کودک است. این رویداد برای نخستین بار در شانزدهمین دوره، یا بهتر است بگوییم در چهاردهمین دوره جشنواره جهانی مورد توجه قرار گرفت و در آن زمان فیلم «یهوا» از تولیدات فارابی، جایزه بهترین فیلم از نگاه هیأت داوران نوجوان را دریافت کرده بود. این نکته به تعامل تاریخی سینمای ایران با این رویداد بینالمللی اشاره دارد و به شدت اهمیت ظرفیتهای همکاریهای فنی و هنری میان دو کشور را نشان میدهد.
بیستودومین دوره این رویداد، که به صورت رسمی از ۱۲ تا ۱۶ آبان ۱۴۰۴ برگزار میشود، فرصت مناسبی برای نمایش آثار کودک و نوجوان ایرانی فراهم میآورد. جشنواره مانو (مانوک) از دیرباز به شناسایی و معرفی فیلمهایی میپردازد که با رویکرد تربیتی، آموزشی و هنری به موضوعات زندگی روزمره جوانان میپردازند و با رویکردی جهانی برای مخاطبان کودک و نوجوان، در معرض دید داوران بینالمللی قرار میگیرد. حضور «دختر برقی ۲» در این رویداد، علاوه بر ارتقای جایگاه سینمای ایران در فستیوالهای بینالمللی، نشاندهنده پایبندی فعالان صنعت فیلم ایران به تداوم مشارکت در پروژههای فراملی است.
براساس اطلاعات منتشر شده، بنیاد سینمایی فارابی به عنوان پشتوانه تولید و پخش بینالملل این فیلم عمل میکند و تیم بینالملل بنیاد مسؤلیت پیوستهای اجرایی و ارتباط با نمایندگیهای بینالمللی را بر عهده دارد. این همکاری، که با هدف افزایش دسترسی به بازارهای خارجی و جذب سرمایههای جدید برای پروژههای سینمایی ایران انجام میشود، در کنار حضور «دختر برقی ۲» در مانو، میتواند به گسترش شبکه توزیع بینالمللی فیلمهای کودک و نوجوان ایران منجر شود. به گزارش «به گزارش تیم آرشیو کامل»، نمایش این اثر با وجود تجربههای گذشته در رویدادهای بینالمللی، همچنان نمادی از پتانسیل بالای کشور در حوزه تولید محتوای خانوادهمحور است.
در این حوزه، تاریخچه حضور فیلمهای ایرانی در جشنواره مانو نشان میدهد که این رویداد به تولیداتی علاقه دارد که از منظر داستانگویی، ترکیب هنر و فناوری و همچنین مقولههای اخلاقی و آموزشی برای کودک و نوجوان ارزشآفرینی میکنند. «دختر برقی ۲» با محوریتی که به بحثهای انسانی-فناورانه میپردازد، میتواند با توجه به رویکرد داوران و منتقدان بینالمللی، فرصت رقابتی مناسبی در قالب فیلمهای بلند به دست آورد. همچنین این رویداد فرصتی است تا فیلمهای ایرانی در کنار آثار سایر کشورها، با زبان مشترک کودکان و نوجوانان جهان گفتوگو کنند و از طریق نمایش بینالمللی، توجه مخاطبان خارجی را به سینمای ایران جلب کنند.
در سالهای اخیر، حضور فیلمهای ایرانی در رویدادهای بینالمللی کودک و نوجوان از جمله جشنواره مانو، به عنوان یکی از ابزارهای مهم دیپلماسی فرهنگی کشور عمل کرده است. این رویداد زمانی میتواند برای ایران موفقیتآمیز باشد که با رعایت استانداردهای بینالمللی و رفع موانع حقوقی و اجرایی، امکان توزیع گستردهتر فیلمها فراهم گردد. در کنار این مسأله، باید به تفاوتهای فرهنگی و زبانشناختی توجه کرد و از فرصت حضور در چنین رویدادهایی برای تقویت زبان فیلمسازی ایرانی استفاده کرد.
گزارشهای اولیه نشان میدهد که «دختر برقی ۲» فوراً به عنوان یکی از آثار شاخص ایرانی در بخش مسابقه فیلمهای بلند این رویداد معرفی شده است و تیم برگزارکننده، با در اختیار داشتن پخش بینالملل از سوی معاونت بینالملل فارابی، سعی دارد تا از طریق تفاهمنامههای بینالمللی مسیر توزیع را گسترش دهد و امکان نمایش گستردهتری را در دیگر بازارهای اروپایی و منطقهای فراهم آورد. با این وجود، حضور آثار ایرانی در رویدادهای بینالمللی همواره با چالشهایی همراه است، از جمله تطابق با استانداردهای ممیزی و قوانین نمایش خارجی؛ مسائلی که در قالب دیپلماسی فرهنگی و حمایتهای قانونی، در مسیر اجرایی دنبال میشود.
مانو مانند هر رویداد فرهنگی معتبر دیگری، همواره به دنبال ارائه یک پلتفرم معتبر برای معرفی آثار نوپرداز ایرانی است و از این رو، دسترسی به شبکههای پخش بینالملل و ایجاد فرصتهای همکاری با شرکتهای تولید و پخش خارجی از اولویتهای اساسی این جشنواره به شمار میرود. دومین نکته مهم اینکه حضور فیلمی مانند «دختر برقی ۲» نشاندهنده تعهد و پویایی ایران در حوزه فناوری هنری است که هم به ظرفیتهای هنری کشور میپردازد و هم با نگاه فنی-علمی به موضوعات روز دنیا مینگرد. این رویداد، که در سالهای اخیر با تغییر نام و ساختار اجرایی، به عنوان یک رویداد جذاب برای نسل جدید فیلمسازان آسیایی و خاورمیانهای مطرح شده است، برای فیلمهای کودک و نوجوان ایران فرصتهای تازهای فراهم میآورد.
در نهایت، حضور «دختر برقی ۲» در مانو، به عنوان آخرین گام از سفر یک فیلم ایرانی در مسیرهای بینالمللی، میتواند به ایجاد شناختی عمیقتر از سینمای کودک و نوجوان ایران منجر شود و فرصتهای جدیدی را برای همکاریهای بینالمللی و ارتقای کیفیت تولیدات داخلی فراهم آورد. این رویداد، اگر با مدیریت دقیق و هماهنگیهای لازم اجرایی پیگیری شود، میتواند به توسعه پایههای صادرات فرهنگی ایران کمک کند و در عین حال به مخاطبان جهانی نشان دهد که سرمایهگذاری روی داستانهای انسانی با محوریت فنآوری و همزیستی با آینده، میتواند با سلیقهها و ارزشهای گوناگون همسو باشد.
تحلیل اجرایی و حقوقی حضور آثار ایرانی در رویدادهای بینالمللی
در چارچوب قوانین جمهوری اسلامی ایران، نمایش و ارائه آثار تولید شده در ایران در رویدادهای بینالمللی نیازمند برنامهریزی دقیق، هماهنگی با وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان سینمایی، و نظارت بر مسائل ارز و امور مالی مربوط به پخش بینالملل است. حضور فیلمی مانند «دختر برقی ۲» در جشنوارهای همچون مانو میتواند از طریق بنیاد سینمایی فارابی و با همکاری واحد بینالملل این بنیاد و نمایندگیهای خارج از کشور پیگیری شود تا مجوزهای لازم صادر شده و قراردادهای مربوطه به درستی منعقد گردد. از منظر اجرایی، رعایت مفاد حقوقی مرتبط با کپیرایت، پروانه نمایش در خارج از کشور، و توازن میان منافع ملی و منافع هنری، از نکات کلیدی است که هیئتهای انتخاب و مسئولان اجرایی باید به آن توجه کنند. همچنین باید به مسائل مربوط به بودجه و ارز، بیمه productions، و تفاهمنامههای همکاری با همکاران بینالمللی توجه کرد تا اطمینان حاصل شود که هزینههای نمایش بینالمللی به صورت شفاف و استاندارد مدیریت میشود. به طور کلی، رویدادهای بینالمللی فرصتهای ارزشمندی هستند که با مدیریت دقیق میتوانند به تقویت حضور ایران در صنعت فیلمسازی جهانی کمک کنند و با حفظ خطوط قرمز قانونی، مسیرهای جدیدی برای عرضه آثار ایرانی در بازارهای جهانی ایجاد نمایند.
