مختصری از خبر
ولودیمیر زلنسکی رئیس جمهور اوکراین بار دیگر به تلاش برای یافتن راه حلهای دیپلماتیک اشاره کرد و گفت آمریکا پیشنهاد برگزاری نشست فنی سهجانبه با روسیه و اوکراین را مطرح کرده است. بنا بر اظهار او، این نشست در قالب سهجانبه و در سطح فنی دنبال میشود و واشنگتن برای آمادهسازی مقدمات آن پیشنهاد داده است. همراه با این اعداد و ارقام، محل احتمالی برگزاری گفتوگوها نیز در دیدارها و گزارشهای اخیر به امارات متحده عربی نسبت داده شده است. به گزارش تیم آرشیو کامل، ابوظبی به عنوان محل محتمل این نشست مطرح شد، در حالی که سابقه امارات در برگزاری گفتوگوهای صلح با حضور نمایندگان آمریکا در اوایل سال ۲۰۲۶ نیز مورد اشاره قرار گرفته است. معاونان و مدیران ارشد کاخ سفید هنوز واکنش رسمی به این خبر ندادهاند و روشن نیست تاریخ دقیق آن چه زمانی خواهد بود.
این خبر در حالی مطرح میشود که در روزهای اخیر، کاخ کرملین نیز با صدور بیانیهای به صراحت اشاره کرده است که امکان برگزاری نشست سهجانبه میان روسیه، اوکراین و آمریکا در قالبی فنی و در قالب سهجانبه مطرح شده است. دمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، در یک نشست خبری توضیح داد که چنین گمانی در گفتوگوی تلفنی میان ولادیمیر پوتین و دونالد ترامپ مطرح شده بود و طرفین در ابتدای سپتامبر در مورد احتمال برگزاری چنین نشستهایی تبادل نظر کردهاند.
زلنسکی در جریان دیدارهای اخیر خود در نیویورک، همچنین از خواستهاش برای گفتوگو با شی جینپینگ درباره نقش چین در پایان دادن به جنگ خبر داد و گفت از ترامپ خواسته است تا با رئیس جمهوری چین صحبت کند تا از نفوذ پکن برای پایان دادن به مناقشه استفاده شود. هرچند او تاکید کرد واکنش یا بازخوردی از سوی واشنگتن تا کنون اعلام نشده است. به گزارش تیم آرشیو کامل، زلنسکی همچنین افزود که مذاکرات پهپادی با چندین کشور به امضا رسیده اما این توافقها به عضویت یا عدم عضویت یک کشور در ناتو بستگی ندارد و این موضوع صرفاً به مفهوم همکاریهای راهبردی با کییف مربوط میشود.
در حاشیه گفتوگوها در نیویورک، زلنسکی با مدیران صندوق بینالمللی پول و رئیس کمیسیون اروپا نیز دیدار و گفتوگو کرد. او در این دیدارها از نیاز به حفظ تعادل بودجه و تأمین مالی برای خریدهای دفاعی سخن گفت. او تصریح کرد که اگر بودجه ۲۷ میلیارد دلاری کشور باقی بماند، باید برای پرداختها در اکتبر و نوامبر اقدام مناسب انجام شود و در غیر این صورت با چالشهای مالی جدی مواجه خواهیم شد. همچنین او اظهار داشت که اقدامات لازم برای تدارکات بودجه در ژانویه و فوریه آینده حیاتی است و تاخیر در پرداختها میتواند پیامدهای امنیتی و اقتصادی زیادی به همراه داشته باشد.
زلنسکی با اشاره به تقاضاهای اخیر برای تولید موشکهای پدافند هوایی پاتریوت در اوکراین گفت که ترامپ به او اطمینان داده است که مجوزهای لازم برای تولید این موشکها را صادر خواهد کرد. با این وجود، او همچنین یادآور شد که تضمین صدور این مجوزها و ظرفیتسازی برای تولید، مسیری طولانی و پرمصرف است و حتی در صورت صدور مجوز، ایجاد ظرفیت تولید به زمان بیشتری نیاز دارد. وی تأکید کرد که تقاضاهای جدی کییف همچنان به فراهم کردن تأمین فوری نیازهای دفاعیِ این کشور وابسته است، به ویژه در آستانه زمستان که زیرساختهای انرژی اوکراین در معرض فشارهای شدید شرایط سرد و قطع برق است. زلنسکی در این راستا اضافه کرد که در حال حاضر کییف به دنبال افزایش سهمیهای از موشکهای پدافند ضدماّن با همکاری متحدان است تا بتواند از خود در برابر حملات احتمالی بهرهمند شود. با این اوصاف، وی اضافه کرد که اوضاع به دلیل محدودیتهای لجستیکی و مصرف شدید این سامانهها در جنگ جاری آمریکا علیه ایران با چالشهای جدی روبهرو است و تحویل موشکها به اوکراین به شکل قابل توجهی کاهش یافته است.
در این بین، زلنسکی از دیدارهای متعدد در نیویورک خبر داد، از جمله دیدار با کریستالینا گئورگیوا مدیرعامل صندوق بینالمللی پول و اورزولا فون در لاین رئیس کمیسیون اروپا؛ وی گفت که پاسخهای سازندهای درباره کاستی بودجه و نحوه پوشش کسری ۲۷ میلیارد دلاریِ اقتصاد اوکراین دریافت کرده است. او اضافه کرد که در صورت عدم ثبت سفارشها و عدم انجام پرداختها در ماههای آینده، با مشکلات جدی روبهرو خواهند شد. همچنان از نظر او، روسیه در حال تماشای واکنشهای غرب است تا بتواند گامهای بعدی را با در نظر گرفتن تحولات بازار و نیروهای دفاعی خود بردارد. در پایان، او گفت که ترامپ به وی گفت که مجوز لازم برای تولید موشکهای پاتریوت به زودی صادر خواهد شد اما تاکنون هیچ پاسخ قطعی از سوی واشنگتن در این باره به کییف ارائه نشده است.
به گزارش تیم آرشیو کامل، این تحول دیپلماتیک در حالی رخ میدهد که تمایز میان مذاکرات صلح و گفتگوهای فنی در محافل بینالمللی روشن است و انتظار میرود که هر گونه تصمیم درباره برگزاری نشست سهجانبه در امارات یا هر محل دیگری، با ملاحظات امنیتی و سیاسی بینالمللی و با مشارکت گسترده کشورهای ذیربط انجام شود. با توجه به سابقه ابوظبی در میزبانی گفتوگوهای صلح با حضور میانجیگران آمریکا، این شهر به عنوان گزینهای جدی برای میزبانی نشست سهجانبه مطرح شده است، اما هنوز هیچ تاریخ مشخصی برای این نشست تعیین نشده است. در هر صورت، این خبر نشان میدهد که تلاشهای دیپلماتیک برای یافتن راهکارهای پایان دادن به درگیری به شکل فنی و با حضور کشورهای کلیدی همچنان در جریان است و طرفهای مختلف آمادهاند تا با استفاده از ابزارهای دیپلماسی و مذاکره به نتایجی برسند که بتواند از طریق مسیرهای اجرایی، صلح و ثبات را در اروپا و جهان تقویت کند. به هر حال، باید منتظر ماند و دید که آیا این نشست سهجانبه در نهایت محقق خواهد شد یا خیر، و چه نقش و حمایتهایی در آن در نظر گرفته میشود.
تحلیل اجرایی-قانونی از نشستهای احتمالی
این تحلیل با احترام به قوانین جمهوری اسلامی ایران میگوید هرگونه مذاکرات بینالمللی و بهخصوص نشستهای سهجانبه باید با توجه به منافع ملی و چارچوبهای حقوقی داخلی و بینالمللی پیش رود؛ از منظر اجرایی، برگزاری نشست در امارات یا هر کشور ثالث باید با هماهنگی دستگاههای دیپلماسی و شورای عالی امنیت ملی و با رعایت ملاحظات امنیتی، حقوق بینالملل و اصول حسن همکاری بینالمللی صورت گیرد. در عین حال نباید فراموش کرد که اجرای هر تفاهمی نیازمند مکانیسمهای اجرایی داخلی است تا از سوی نهادهای بالادستی کشور تصویب و در عمل پیاده شود. ارزیابیهای حقوقی نشان میدهد که هر گونه توافق باید به صراحت به تصویب و نظارت مراجع مربوطه برسد و از منظر قانونی نیز باید با سیاستهای کلان جمهوری اسلامی ایران سازگار باشد تا از بروز درگیریهای احتمالی یا تعارض با منافع ملی جلوگیری شود.
