لرستان شاهد گسترش گسترده کانونهای یاریگران زندگی برای پیشگیری از آسیبهای اجتماعی است
در نشست شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استان که با حضور مدیرکل آموزش و پرورش برگزار شد، به گزارش تیم آرشیو کامل، بررسی تفاهمنامهای میان دو نهاد آموزشی و اجرایی برای اجرای چهار بند اصلی تفاهمنامه در این استان مطرح شد تا از طریق رویکرد جامع و همافزا به پیشگیری از آسیبهای اجتماعی پرداخته شود. این نشست با هدف تقویت همافزایی دستگاههای مرتبط و بهبود سطح خدمات حمایتی در حوزه آموزش و پرورش برگزار شد و نشان داد که اجرای این تفاهمنامه از منظر استان شکل منسجمتری به خود گرفته است.
بند نخست تفاهمنامه: توانمندسازی با رویکرد پیشگیری از اعتیاد
براساس برش استانی این تفاهمنامه، نخستین بند بر برگزاری کارگاههای توانمندسازی با رویکرد پیشگیری از اعتیاد متمرکز است. برای استان ۱۰۰ کلاس در نظر گرفته شده بود، اما با همت همکاران حوزه تربیتی، مشاوره و پیشگیری از آسیبهای اجتماعی این تعهد فراتر رفت و روند اجرایی همچنان ادامه دارد. سید عیسی سهرابی با تأکید بر رویکرد خانوادهمحور برنامهها توضیح داد که در مجموع ۲۳۲ کارگاه و جلسه آموزشی ویژه والدین با مشارکت ۱۶ هزار و ۱۶۶ نفر برگزار شده است. این کارگاهها با موضوعاتی مانند «فرزندپروری با رویکرد پیشگیری از اعتیاد»، «نظارت مؤثر بر رفتار و دوستیابی نوجوان»، «شناخت علائم هشداردهنده مصرف مواد»، «تنشهای خانوادگی و حل تعارض»، «سواد رسانهای و نظارت بر فضای مجازی»، «مشاوره گروهی والدین» و «آموزش خانوادهدرمانی» اجرا شده است. همچنین برنامههای حمایتی و توانمندسازی برای خانوادههای درگیر آسیب نیز در قالب کارگاههای تخصصی و گروههای حمایتی برگزار شده است.
- فرزندپروری با رویکرد پیشگیری از اعتیاد
- نظارت مؤثر بر رفتار و دوستیابی نوجوان
- شناخت علائم هشداردهنده مصرف مواد
- تنشهای خانوادگی و حل تعارض
- سواد رسانهای و نظارت بر فضای مجازی
- مشاوره گروهی والدین
- آموزش خانوادهدرمانی
وی همچنین به توجیهات اجرایی و کیفیت ارائه خدمات اشاره کرد و افزود که کارگاههای تخصصی و گروههای حمایتی برای خانوادههای درگیر آسیب نیز در قالب همین بند در حال انجام است. به گزارش تیم آرشیو کامل، تربیتکنندگان مدارس و مشاوران دانشآموزان نیز در این فرایند نقش کلیدی دارند و تا کنون ۲۵ کارگاه توانمندسازی با حضور ۹۶۴ نفر از مشاوران مدارس، مدیران و معلمان برگزار شده است که به تقویت ظرفیتهای آموزشی و پشتیبانی از دانشآموزان میانجامد.
بند دوم تفاهمنامه: غربالگری دانشآموزان و خدمات پشتیبانی
در تبیین بند دوم تفاهمنامه، فرآیند غربالگری دانشآموزان در مقاطع مختلف تحصیلی انجام شده و موارد در معرض خطر شناسایی و متناسب با سطح نیاز، خدمات مشاورهای، ارزیابی تخصصی، مداخلات حمایتی و ارجاع به مراکز تخصصی و نهادهای حمایتی صورت گرفته است. جلسات مشاوره فردی و گروهی و مداخلات لازم در شرایط بحرانی نیز در چارچوب ضوابط محرمانگی اجرا شده است. این بند از تفاهمنامه با هدف حفظ سلامت روانی و جسمانی دانشآموزان و جلوگیری از شیوع آسیبهای اجتماعی تدوین شده و تاکنون گامهای مهمی در راستای شناسایی و پشتیبانی از دانشآموزان در معرض خطر برداشته است.
بند سوم تفاهمنامه: کانونهای «یاریگران زندگی»
یکی از نقاط کلیدی تفاهمنامه، راهاندازی کانونهای «یاریگران زندگی» بهعنوان واحدهای پشتیبانی مدرسه است. در حالی که سهم استان ایجاد ۱۰۰ کانون بود، تاکنون ۹۰۰ کانون در ۹۰۰ مدرسه استان تشکیل و فعالیت خود را آغاز کردهاند. این گام، از نظر اجرایی به معنای افزایش دسترسی دانشآموزان به منابع حمایتی و افزایش واکنش به مسائل رفتاری و اجتماعی در محیط مدرسه است. این تغییر نسبت به برآورد اولیه نشان از پویایی برنامههای پیشگیرانه و تمرکز بر بهرهگیری از ظرفیت مدارس در قالب شبکهای از پشتیبانان درون مدرسهای دارد.
بند چهارم تفاهمنامه: جشنواره «دانشآموزان شاد»
بند چهارم تفاهمنامه، برگزاری جشنواره «دانشآموزان شاد» متمرکز است. مرحله شهرستانی این جشنواره در حال اجراست و گزارش تجمیعی آن متعاقباً ارائه خواهد شد. این رویداد با هدف تقویت نشاط، سلامت روان و همکاری بین دانشآموزان، خانوادهها و کادر آموزشی طراحی شده است تا بخشی از رویکرد جامع پیشگیری را به شکل جذاب و مشارکتی دنبال کند. دبیرخانه کمیته پیشگیری نیز بر لزوم همافزایی و جلوگیری از موازیکاری و پراکندگی برنامهها تأکید دارد تا اقدامات به صورت هدفمند و هماهنگ در سطح استان انجام شود.
همافزایی دستگاههای عضو شورا و طراحی الگوی بومی
در ادامه این نشست، مومنی، معاون پرورشی آموزش و پرورش لرستان، بر ضرورت همافزایی دستگاههای عضو شورا تأکید کرد و گفت که دبیرخانه کمیته پیشگیری باید علاوه بر فعالیتهای آموزش و پرورش، نقش راهبری و هماهنگی میان دستگاهها را بر عهده گیرد تا از موازیکاری و پراکندگی برنامهها جلوگیری شود. وی بر طراحی الگوی بومی پیشگیری متناسب با شرایط استان و بهرهگیری از ظرفیت سازمانهای مردمنهاد تأکیدی مهم داشت و این نکته را یادآور شد که کارایی و پایداری طرحها در گرو همکاری مستمر دستگاههای اجرایی است. نشست با محوریت بررسی اقدامات آموزشی، حمایتی و ساختاری در حوزه پیشگیری از اعتیاد برگزار شد و تاکید شد که انسجام و همافزایی برنامهها در سطح استان باید تقویت شود.
تحلیل خبری: چارچوب اجرایی و چشمانداز قوانین جمهوری اسلامی ایران
این گزارش با هدف ارائه تصویر روشن از وضعیت اجرای تفاهمنامه میان آموزش و پرورش و شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر در لرستان تنظیم شده است و با رعایت چارچوبهای قانونی و اصول کار حرفهای تنظیم میشود. از منظر قانونی، فعالیتهای آموزشی و مشاورهای در زمینه پیشگیری از اعتیاد و آسیبهای اجتماعی باید مطابق با قوانین کشور، ضوابط محرمانگی و حقوق فردی انجام شود و هر گونه ارائه خدمات مشاورهای باید با دریافت مجوزهای لازم و نظارت مراجع مرتبط انجام گیرد. تقویت هماهنگی بین سازمانی و طراحی الگوهای بومی از الزامات حفظ کارایی برنامهها در طول زمان است و بهویژه در حوزههایی مانند غربالگری دانشآموزان و ارائه خدمات حمایتی، باید با حفظ حریم خصوصی و رعایت استانداردهای اجرایی، اقدام شود. از منظر اجرایی، وجود ۹۰۰ کانون در ۹۰۰ مدرسه نشان از ظرفیت بالای شبکهسازی داخلی مدارس دارد اما نیازمند نظارت مستمر، بهبود فرایندهای گزارشدهی و ارزیابی اثر است تا بتوان طیف گستردهتری از دانشآموزان را به خدمات پشتیبانی رساند و از اتلاف منابع جلوگیری کرد. همچنین، ادامه روند اجرایی در قالب جشنوارهها و کارگاههای آموزشی باید با شفافیت بیشتری به اطلاع عموم برسد تا اعتماد عمومی به این برنامهها تقویت شود. در نهایت، خبر حاضر نشان میدهد که رویکرد استان به سمت استفاده از ظرفیتهای اجتماعی و دستگاههای مرتبط برای مقابله با آسیبهای اجتماعی گامهای مؤثری برداشته است، اما پیوستگی و استمرار این مسیر به اجرای دقیق بندهای تفاهمنامه و پایش منظم نتایج نیاز دارد.