نماینده ملایر از واژه نامناسب درباره مهسا امینی عذرخواهی کرد
به گزارش تیم آرشیو کامل، احمد آریایینژاد، نماینده مردم ملایر در مجلس دوازدهم، اخیراً در گفتوگویی تلویزیونی با بیان عبارتی نامناسب درباره مرحوم مهسا امینی به حاشیههایی دامن زد. در ویدئویی کوتاه که از وی منتشر شده است، وی توضیح داد که در مناظرهای که اخیراً در برنامهای از تلویزیون همشهری انجام داده، به طور ناخودآگاه از عبارتی نامطلوب درباره مهسا امینی استفاده کرده است. وی افزود که عذرخواهی رسمی از خانواده محترم ایشان و از منتقدان دلسوز، اقدامی لازم و محوری در بیان مسئولیتپذیری محسوب میشود و پوزش خود را از آنان پذیرا میبیند.
این اتفاق پس از انتشار ویدئو، واکنشهای مختلفی را به دنبال داشت. برخی از ناظران و تحلیلگران سیاسی، با تاکید بر اهمیت حفظ زبان در مناظرات عمومی از مقامات خواستهاند تا در گفتوگوهای رسانهای دقت بیشتری به کار گیرند و از به کارگیری اصطلاحات یا تعبیراتی که ممکن است به افراد یا گروههای خاص توهینآمیز تلقی شود، پرهیز کنند. در این راستا، برخی رسانهها و فعالان حقوقی نیز با اشاره به چارچوبهای اخلاقی و قانونی حوزه کار نمایندگان، خواستار بازبینی رفتار کلامی در فضاهای عمومی شدند تا از هر گونه سو تفاهم یا سوءتفسیر جلوگیری شود.
در این خصوص، دفتر نماینده ملایر توضیح داد که هدف از این بیان، نقد عملکرد یکی از رقبا در مناظره اخیر بوده است و هیچ قصد توهین به شخصیت یا جایگاه مرحوم مهسا امینی وجود نداشته است. با این وجود، وی تصریح کرد که به قدری که شایسته است، مسئولیت کلامی خود را میپذیرد و از تمامی عزیزانی که از بیان او آسیب دیدهاند، به صورت صریح پوزش میطلبد. این توضیحات از سوی منابع آگاه نزدیک به دفتر نماینده، در کنار انتشار ویدئوی مربوطه، به عنوان بخشی از تلاش برای شفافسازی و بازنگری در شیوههای گفتوگو در فضای سیاسی و رسانهای گزارش شده است. به گزارش تیم آرشیو کامل، انتشار این ویدئو و بیانیه عذرخواهی، با هدف جلوگیری از تداوم سوء تفاهمها و ارتقای سطح گفتوگوی سازنده در ارتباط با رویدادهای سیاسی اخیر منتشر شده است.
در ادامه گزارش میافزاید که نماینده ملایر با تأکید بر اهمیت حفظ کرامت انسانی و احترام به خانوادههای دارای عزاداری، به دنبال جلب اعتماد عمومی و پیشگیری از تکرار چنین رفتارهایی در آینده است. بسیاری از فعالان حوزه سیاسی و اجتماعی نیز این اقدام را گامی مثبت در راستای تطبیق شعارهای انتخاباتی با رفتار کلامی در محیطهای رسمی میدانند. برخی کارشناسان رسانهای نیز یادآور میشوند که زبان گفتوگو در مناظرات عمومی نباید به حاشیهسازی یا برانگیختن احساسات منجر شود و بهرهگیری از واژگان دقیق و مناسب، به ویژه در ارتباط با شخصیتهای تاریخی و خانوادگیِ افراد، ضروری است.
با توجه به این رویداد، برخی سوالات درباره چگونگی بازنگری در منشور گفتوگوی سیاسی و آموزش نحوه صدور بیانیهها در میان نمایندگان مطرح شده است. آیا این واقعه میتواند موجب بازبینی در رویههای اطلاعرسانی و آموزشی در تیمهای انتخاباتی و همچنین در کارگاههای خبرنگاری شود تا از ادامه بروز نقصهای لفظی در گفتمانهای عمومی جلوگیری شود؟ پاسخ به این سوالات میتواند به شکلگیری الگویی برای رفتار حرفهایتر در فضاهای رسانهای و مجلس کمک کند و از بروز اختلافنظرهای شدید یا موشکافیهای بیمورد پرهیز کند. در همه این حوزهها، رعایت اصول اخلاقی، حفظ شأن افراد و پرهیز از اتهامزنی به اشخاص درگذشته به عنوان خطوط قرمز همواره باید مد نظر باشد.
تحلیل حقوقی-اجرایی درباره عذرخواهی و رفتار نمایندگان در مناظرات عمومی
این رویداد را میتوان به عنوان نمونهای از الزامات رفتار حرفهای در فضاهای عمومی و رسانهای در چارچوب قوانین ایران تحلیل کرد. از منظر حقوقی، حفظ کرامت انسانی و پرهیز از بیان کلامی که ممکن است زمینهساز توهین یا افترا به اشخاص باشد، در راستای اصول حرمت افراد و حفظ امنیت روانی جامعه است. به رغم اینکه مناظرات سیاسی بخش مهمی از فرآیند تصمیمگیری عمومی است، این مناقشات باید در چارچوب قوانین و مصوبات مرتبط با فضای رسانهای انجام شود. ارزیابی رفتارهای کلامی در گفتوگوهای عمومی باید به گونهای باشد که از توهین یا نسبت دادن رفتارهای مخرب به اشخاص دارای عزادار یا خانوادههای دردمند جلوگیری شود. در این راستا، اگرچه بیان یک منتقد یا نقد عملکرد سیاسی ممکن است برخی اوقات به زبان انتقاد وارد شود، اما بازنویسی یا اصلاح عبارات به شیوهای مودبانه و بدون وارد کردن توهین به افراد یا خانوادههای متاثر، میتواند به بهبود فضای گفتوگو کمک کند. تقویت آموزشهای کلامی برای نمایندگان در قالب کارگاههای آموزشی و انتشار دستورالعملهای روشن در زمینه نحوه بیان در مناظرات تلویزیونی و رسانهای، میتواند گام مهمی در جلوگیری از تکرار چنین مسائلی باشد. همچنین، در مورد مسئولیت فردی نمایندگان در ارائه توضیحات و عذرخواهی، این اقدام نشاندهنده پذیرش اشتباه و تمایل به جلب اعتماد عمومی است که میتواند اعتبار سیاسی را تا حدودی حفظ کند. با وجود این، همواره باید بر شفافیت، پاسخگویی و ثبت دقیقِ اصلاحات و توضیحات تأکید کرد تا روندی روشن و قابل پیگیری برای افکار عمومی شکل بگیرد. این نکته به ویژه در شرایطی که ناظران رسانهای و نهادهای مدنی خواستار پاسخگویی صریح و روشن هستند، از اهمیت بالایی برخوردار است. در نهایت، این نوع رفتارها باید به عنوان درسآموزی برای سایر شخصیتهای سیاسی تلقی شود تا از تکرار چنین خطاهایی جلوگیری شود و زبان گفتگو در عرصه عمومی به سمتی هدایت شود که همواره به کرامت انسانی احترام گذاشته شود.