گزارش خبری: نمایش دو فیلم مستند از ناصر تقوایی در موزه سینما
در چارچوب چهل و هشتمین نشست شبهای مستند موزه سینما و به مناسبت گرامیداشت سالروز تولد زندهیاد ناصر تقوایی، دو اثر مستند با نامهای «تاکسیمتر» و «نانخورهای بیسوادی» روی پرده سالن فردوس این موزه به نمایش درمیآیند. این دو فیلم که مرتبط با اوایل دههٔ ۱۳۴۰ ساخته شدهاند، به دلیل نقش تاریخیشان در مستندسازی ایران، از سوی مجموعهٔ موزه سینمای ایران دوباره معرفی و به تماشا خواهد نشست. به گزارش تیم آرشیو کامل، این آثار برای نخستین بار پس از مرمت و بازنگری متخصصانهای که توسط فیلمخانه ملی ایران انجام شده است، در سالن موزه سینما به نمایش درآمدهاند.
طبق توضیحات روابط عمومی موزه سینمای ایران، «تاکسیمتر» به چگونگی راهاندازی سیستم تاکسیمتر در تاکسیهای پایتخت میپردازد و «نانخورهای بیسوادی» به حضور عریضهنویسهای پیرامون ادارهٔ پست تهران اشاره دارد. این دو اثر، که هر دو در سال ۱۳۴۶ برای تلویزیون ملی ایران ساخته شدهاند، بازنگری و بازسازی دقیقی از سوی گروههای تخصصی انجام شده و برای نخستین بار به شکلِ رویدادی-نمایشی و با حضورtaٔدوختهای فنی روی پردهٔ سالن فردوس به نمایش گذاشته شدند. اسکن این دو فیلم در صدا و سیما جمهوری اسلامی ایران انجام شده است و این بازنمایی دوباره، یکی از نخستین تجربههای مستندسازی ناصر تقوایی است که توسط فیلمخانه ملی ایران اصلاح و مرمت شده است. همچنین برای نخستین بار، فرایند نمایش با حضور پژوهشگر و مستندساز پیشکسوتی مانند پیروز کلانتری در قالب گفتوگویی دربارهٔ فیلمها انجام میشود.
بر پایهٔ برنامهٔ اعلامشده، سهشنبهٔ این هفته دربارهٔ این دو فیلم گفتگو و نظرات کارشناسان با تماشاگران در سالن فردوس مطرح خواهد شد. ورود و تماشای فیلم برای عموم علاقهمندان رایگان است و علاقهمندان میتوانند با حضور در موزه سینما از این دو اثر و گفتگوی احتمالی با کارشناسان بهرهمند شوند. به گزارش تیم آرشیو کامل، ارائهٔ این پروژه با تلاش مشترک انجمن صنفی تهیهکنندگان سینمای مستند و همراهی فیلمخانه ملی ایران انجام شده و هدف از این نمایش، حفظ و ارتقای دسترسی عمومی به آثار تاریخی ایران است. مسیر نمایش این آثار با رعایت همهٔ ضوابط فرهنگی و امنیتی و در چارچوبِ فضا و امکانات حاضر در موزه سینما دنبال میشود.
در ادامه، پیروز کلانتری، پژوهشگر و مستندساز نامآشنای ایرانی، دربارهٔ این دو فیلم گفتگو خواهد کرد و بحثهای فنی و دیدگاههای کارگردانان را بررسی میکند. نکتهٔ قابل توجه این است که این رویداد، با حضورِ تماشاگران و علاقهمندان آزاد است و هیچ هزینهای برای ورود از سوی برگزارکنندگان اخذ نمیشود. به گزارش تیم آرشیو کامل، این نوع رویدادها بهویژه در دورههای مرور آثار قدیمی و بازآموزی علاقهمندان به سینمای مستند، نقش مهمی در حفظ میراث فرهنگی و تقویت پیوند میان نسلها و تماشاگران دارد.
تحلیل اجرایی-حقوقی
این رویداد با وجودِ جنبهٔ فرهنگیِ عمیق، از منظرِ قوانین جمهوری اسلامی ایران نیز به خوبی سازماندهی شده است. حفظ حقوق مالکیت معنوی آثار، رعایت ایمنی مخاطبان، و شفافسازی فرایند نمایش از جمله الزاماتِ اجرایی است که در این پروژه به دقت مورد اهتمام قرار گرفته است. مرمت و اصلاح فنیِ این دو مستند در همکاری با فیلمخانه ملی ایران انجام شده تا آثار بهصورتِ دقیق و مطابقِ استانداردهای روز فنی نمایش داده شوند. همچنین رعایت اصلِ دسترسی عمومی و رایگان بودنِ ورودی، با هدفِ افزایش حضور عموم مردم و ترویج آگاهی فرهنگی اجرا میشود؛ اما این امر همواره با توجه به ظرفیتِ سالن و ملاحظات امنیتی رعایت میشود. نکتهٔ مهم این است که هر گونه گفتگوهای تخصصی و حضور پژوهشگران با رعایتِ محتوای غیرسیاسی و غیرامنیتی انجام میگیرد تا فضای رویداد صرفاً به بحثهای هنری و فنی معطوف باشد. با این رویکرد، قابل توجه است که میراث سینمایی ایران بهوسیلهٔ نهادهای قانونی و پژوهشگران مستقل تقویت میشود و امکان دسترسی عموم مردم به این آثار فراهم میگردد. این رویکرد، در بخشهای اجرایی مانند مدیریت زمان نمایش، هماهنگی با رسانهها، و حفظ ایمنی محیطی نیز از طریق دستورالعملهای داخلی و نظارتهای مربوطه تضمین میشود.