استفاده از ظرفیت سمن‌های استان سمنان برای تقویت طرح‌های پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی
به گزارش تیم آرشیو کامل، مجمع استانی هم‌اندیشی سازمان‌های مردم‌نهاد استان سمنان با حضور مدیران و نمایندگان سمن‌های شهرستان‌های سمنان، شاهرود، میامی و گرمسار برگزار شد تا ظرفیت‌های مردمی در مسیر اجرای طرح‌های پیشگیرانه از آسیب‌های اجتماعی به کار گرفته شوند. این نشست به صورت حضوری در سالن جلسات شهدای هفتم تیر دادگستری استان سمنان برگزار شد و برای مدیران و نمایندگان سمن‌های شهرستان‌های شاهرود، میامی و گرمسار به صورت وبیناری در محل دادگستری این شهرستان‌ها پیگیری شد. حضور گسترده فعالان اجتماعی از شهرها و شهرستان‌های مختلف استان نشان می‌دهد که فضای همکاری میان نهادهای مردمی و دستگاه‌های اجرایی در زمینه کاهش آسیب‌های اجتماعی به سمت ثبات و پویایی پیش می‌رود و سمن‌ها به عنوان پشتوانه قدرتمند اجتماعی می‌توانند نقش تعیین‌کننده‌ای در ارتقای آگاهی عمومی و بهبود کیفیت زندگی شهروندان ایفا کنند.
زین‌العابدین حسام، معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری استان سمنان، در این نشست با تأکید بر نقش مؤثر سازمان‌های مردم‌نهاد در حوزه پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی، توضیح داد که استفاده از ظرفیت سمن‌ها زمانی ثمربخش است که فعالیت‌های آنان هدفمند، هماهنگ و متناسب با نیازهای واقعی جامعه دنبال شود. او افزود: «در این نشست، موضوع استفاده از ظرفیت سازمان‌های مردم‌نهاد استان برای ارتقای آگاهی‌های عمومی و آموزش شهروندان با هدف پیشگیری از خشونت، راه‌اندازی کارگروه‌های سازش در محله‌های کم‌برخوردار و همچنین حمایت از دانش‌آموزان در معرض آسیب‌های اجتماعی مورد بررسی قرار گرفت.»» به گزارش تیم آرشیو کامل، حسام همچنین اظهار داشت که مدیران و نمایندگان سمن‌های حاضر در جلسه دیدگاه‌ها، دغدغه‌ها و مسائل پیش‌روی فعالیت‌های خود را مطرح کرده و برخی از آنان درباره نبود حمایت کافی از سوی دستگاه‌های اجرایی متولی حوزه فعالیتشان مطالب و درخواست‌های خود را بیان کردند.
او با قدردانی از اقدامات و دغدغه‌مندی سازمان‌های مردم‌نهاد فعال استان در حوزه کاهش آسیب‌های اجتماعی، گفت: «مقرر شد با محوریت معاونت اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری استان، در جلسات مجمع عمومی استانی از دستگاه‌های اجرایی متولی دعوت شود تا مسائل و چالش‌های سمن‌ها بررسی و برای رفع آنها راهکارهای عملی ارائه شود.»
وی همچنین بیان کرد که مقرر شده است مجمع عمومی استانی سازمان‌های مردم‌نهاد هر دو ماه یکبار تشکیل شود و کارگروه استانی نیز با هدف معرفی حوزه‌های فعالیت سمن‌ها، شناسایی ظرفیت‌های موجود، بررسی اقدامات انجام‌شده و رفع چالش‌های پیش‌رو فعالیت خود را دنبال کند. حسام خاطرنشان کرد که ساماندهی ظرفیت‌های موجود و ایجاد هماهنگی میان سمن‌ها می‌تواند از موازی‌کاری جلوگیری کرده و زمینه استفاده مؤثرتر از توان نهادهای مردمی در پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی را فراهم سازد. وی همچنین بر ضرورت اجرای تکالیف قانونی سازمان‌های مردم‌نهاد تأکید کرد و گفت: در این جلسه، دستورالعمل نحوه مشارکت و تعامل نهادهای مردمی با قوه قضاییه بازخوانی و بر انجام مسئولیت‌ها و تکالیف قانونی سمن‌ها متناسب با حوزه فعالیت آنها تأکید شد.
این نشست با هدف تقویت هم‌افزایی بین بخش‌های مختلف جامعه مدنی و دستگاه‌های اجرایی استان برگزار شد تا ظرفیت‌های موجود در قالب کارگروه‌های استانی، جلسات منظم و برنامه‌های آموزشی برای گروه‌های هدف به کار گرفته شود. در این راستا، برگزاری کارگروه‌های سازش در محله‌های کم‌برخوردار و ایجاد مکانیزم‌های پایش و گزارش‌دهی منظم به منظور رصد روند اجرایی پروژه‌ها در اولویت قرار گرفت. مشارکت فعال سمن‌ها در شناسایی و معرفی حوزه‌های فعالیت، شناسایی ظرفیت‌های موجود و بررسی اقدامات انجام‌شده از سوی کارگروه استانی با هدف رفع موانع اجرایی و کاهش موازی‌کاری مورد تأکید قرار گرفت. همچنین تأکید شد که تشریک مساعی با دستگاه‌های اجرایی می‌تواند به بهبود ارائه خدمات حمایتی و آموزشی به گروه‌های در معرض آسیب کمک کند. به گزارش تیم آرشیو کامل، جلسات آینده با حضور گسترده‌تر نمایندگان و مدیران سمن‌ها و با حضور دستگاه‌های اجرایی مرتبط برگزار می‌شود تا چالش‌های پیش رو به شکل عملی و با راهکارهای مشخص حل شوند.
در ادامه جلسات، حسام به ضرورت رعایت چارچوب‌های قانونی و دستورات اجرایی اشاره کرد و گفت که دستورالعمل نحوه مشارکت و تعامل نهادهای مردمی با قوه قضاییه بازنگری و به‌روزرسانی شد تا با توجه به حوزه فعالیت آنها، مسئولیت‌ها و تکالیف قانونی به شیوه‌ای روشن و قابل اجرا برای سمن‌ها تشریح شود. این رویکرد با هدف جلوگیری از هرگونه تداخل در کارکردها و بهبود هم‌افزایی با نهادهای حاکمیتی و قضایی دنبال می‌شود. به گزارش تیم آرشیو کامل، این تصمیمات در راستای جلوگیری از تکرار کارها و استفاده بهینه از ظرفیت‌های موجود در سمن‌های استان سمنان اتخاذ شد و به شکل مستمر پیگیری می‌شود.
در پایان این نشست، شرکت‌کنندگان به وجود نقشه‌راهی روشن برای ادامه همکاری‌ها رأی دادند که شامل دعوت از دستگاه‌های اجرایی متولی در مجامع عمومی استانی به منظور بررسی موانع و ارائه راهکارهای اجرایی عملی برای رفع مشکلات، تشکیل منظم مجمع عمومی استانی هر دو ماه یکبار و ایجاد کارگروه‌های استانی بود تا حوزه‌های فعالیت سمن‌ها را معرفی و ظرفیت‌های موجود را شناسایی و به روز رسانی کند. در کنار این اقدامات، هدف اصلی بر حفظ همکاری مستمر و کاهش یا جلوگیری از موازی‌کاری میان سمن‌ها و دستگاه‌های اجرایی است تا از طریق هم‌افزایی بیشتر، نتیجه بهتری در کاهش آسیب‌های اجتماعی حاصل شود.
تحلیل اجرایی از ظرفیت‌سازی سمن‌ها در استان سمنان
این نشست نشان می‌دهد که ظرفیت‌سازی برای سمن‌های استان سمنان به دو محور اصلی وابسته است: هم‌افزایی عملی میان نهادهای مدنی و دستگاه‌های اجرایی و پایش مستمر بر اجرای مفاد دستورالعمل‌های مرتبط با مشارکت با قوه قضاییه. از منظر اجرایی، اقداماتی مانند برگزاری مجمع عمومی هر دو ماه یکبار، تشکیل کارگروه استانی برای شناسایی ظرفیت‌ها، و دعوت از دستگاه‌های اجرایی برای حضور در جلسات، می‌تواند به جلوگیری از تکرار اقدامات مشابه و کاهش دوباره‌کاری منجر شود. با این حال، بهبود واقعی زمانی حاصل می‌شود که حمایت‌های مالی و پشتیبانی اجرایی از سوی این دستگاه‌ها به صورت عملی و هدفمند ارائه شود و نگرانی‌های مطرح‌شده توسط سمن‌ها درباره نبود حمایت کافی از سوی دستگاه‌های اجرایی به سرعت و با سازوکارهای روشن پاسخ داده شود. همچنین اجرای دقیق تکالیف قانونی سمن‌ها و پایش منظم اجرا، می‌تواند به یک رفتار اجرایی سازگار با قوانین جمهوری اسلامی ایران منجر شود و با حفظ اصول غیرسیاسی و امنیتی، امکان تحلیل نقادانه درباره مسائل اجرایی غیرسیاسی و امنیتی ارائه دهد. بنابراین، نقطه قوت اصلی در افزایش شاخص‌های همکاری و هم‌افزایی بین سازمان‌های مردم‌نهاد و قوه قضاییه و همچنین ارتقای سطح آگاهی عمومی است، اما برای رسیدن به تاثیر عمیق‌تر و پایدار، نیازمند پشتیبانی مستمر، پاسخگویی روشن و وجود سازوکارهای اجرایی دقیق، شفاف و قابل‌ارائه گزارش است تا ظرفیت‌های مردمی در مسیر جلوگیری از آسیب‌های اجتماعی به‌طور مستمر فعال بماند.