خبرنگاریِ تازه از صحنه دانشگاهی: اعتراض به تصمیم حضوری بودن امتحانات
به گزارش تیم آرشیو کامل، در پی تداوم بسیج مباحث آموزشی و چالشهایِ اجرایی ترم تابستان، دانشجویان دانشگاه آزاد با انتشار پیامهایی به رسانهها اعلام کردند که برگزاری حضوری امتحانات در شرایطی که کلیه کلاسهای این ترم به شکل آنلاین برگزار شده بود، فشارهای مالی، زمانی و روانی زیادی بر آنها وارد میکند و با شیوه آموزشی ترم جاری سازگاری ندارد. این واکنشِ دانشجویی، در چند هفته اخیر به عنوان یکی از برجستهترین موضوعات دانشگاهی مطرح شده است و میتواند به بازبینیِ سیاستهای برگزاری آزمونها منجر شود. این گزارش به بررسیِ ابعادِ مختلفِ این موضوع میپردازد و بر پایه اطلاعاتِ درز کرده از گفتوگوهای دانشجویان و منابع داخلی دانشگاهی، تصویر واضحی از پشت صحنه تصمیمِ اجرایی ارائه میدهد. به گزارش تیم آرشیو کامل، پاسخها و تبیینهای دانشگاه هنوز به صورت رسمی منتشر نشده، اما شواهد حاکی از یک بازنگریِ مدیریتیِ محتمل درباره ساختارِ برگزاریِ امتحانات است.
پیشزمینه و زمینهٔ آموزشی
دانشگاه آزاد در ترم تابستان طی سالهای اخیر، به شکل قابلِ توجهی از آموزشهایِ مجازی بهره برده است. در این دورههایِ آنلاین، کلاسهای درسی به صورت فشرده و با زمانبندیِ مشخص برگزار میشد که به گفتهٔ دانشجویان، فرصت کافی برای مرور و مطالعه فراهم میکرد. با این حال، در یک تصمیمِ تازه، دانشگاه تصمیم گرفت که امتحانات پایان ترم تابستان را به صورت حضوری برگزار کند. این تصمیم در شرایطی اتخاذ شد که آغازِ ترم با تاخیر مواجه شده بود و تدریسِ آنلاین تا سه هفته پایانیِ فصلِ تابستان ادامه داشت. برخی از دانشجویان اظهار کردهاند که ظرفِ دورهٔ یادشده، روزانه تا ۱۰ ساعت کلاس آنلاین داشتهاند؛ وضعیتی که به گفتهٔ آنها، فرصتِ کافی برای آمادهسازیِ امتحان را از دستِ آنها گرفته است. به گزارش تیم آرشیو کامل، میان پایانِ کلاسها و آغازِ امتحاناتِ رسمی فاصلهای محدود وجود دارد که این فاصله، به اعتقادِ دانشجویان، برای مرورِ دروس و استراحتِ ذهنی کافی نیست.
ابعادِ مادی و زیستیِ بحرانِ آموزشی
یکی دیگر از دغدغههای اصلی، موضوعِ حضورِ دانشجویان مهمان است. بر اساسِ تقویمِ آموزشیِ واحدهای دانشگاهیِ مختلف، بسیاری از دانشجویانِ مهمان که در واحدی غیر از محلِ تحصیلِ اصلیِ خود ثبتنام میکنند، ناچار به سفرهای بینشهری میشوند تا در امتحاناتِ حضوری شرکت کنند. این سفرها با خودِ هزینههای سنگینِ رفتوآمد—بلیطِ هواپیما، قطار یا اتوبوس—و همچنین هزینههای اقامت همراه است. در برخی استانها نیز، مسائلِ امنیتی و دشواریِ سفر، نگرانیهای اضافهای را بر دانشجویان تحمیل میکند. این شرایط باعث شده تا برخی از دانشجویان بخواهند به شیوهٔ مجازی آزمون بدهند تا از پیامدهایِ مالی و زمانیِ حضورِ فیزیکی در شهرِ دیگر جلوگیری کنند. همچنین، تعطیلی تابستانی خوابگاههای دانشجویی نیز به عنوان یک چالشِ اضافی مطرح شده است که تاثیر مستقیمی بر تصمیمگیریِ دانشجویان دربارهٔ حضورِ حضوری در امتحاناتِ پایان ترم دارد.
در پیامهای ارسالی به خبرآنلاین، دانشجویان اشاره کردهاند که طی سالهای گذشته، دانشگاه آزاد تجربهٔ برگزارِ امتحاناتِ مجازی را داشته و زیرساختهای لازم برای این کار فراهم بوده است. آنها تأکید میکنند که اگر آموزش به صورت مجازی انجام شده است، منطقی است که امتحانات نیز با همان شیوه برگزار شود تا فشارِ مالی، روانی و مشکلاتِ سفرهای غیرضروری به دانشجویان تحمیل نشود. این تحلیلها، اگرچه به معنیِ بیتوجهی به حقِ برگزاریِ آزمونها نیست، اما با توجه بهِ نگرانیهایِ اجراییِ موجود، نشان میدهد که نگهداشتِ مسیرِ مجازی آزمونها میتواند از منظرِ دانشجویان سالمتر، صرفهجویی در هزینهها و کاهشِ تلاطمهایِ زمانی را به همراه داشته باشد. به گزارش تیم آرشیو کامل، روندِ تصمیمگیریِ دانشگاه در این حوزه نیازمندِ شفافسازیِ بیشتر و اعلامِ دقیقِ شیوهها و زمانبندیِ اجرایِ هر گزینه است.
واکنشها، دغدغهها و درخواستها
در میانِ اعتراضات، دانشجویان بر این نکته تأکید میکنند که هدفِ آنها حذفِ امتحانات یا کاهشِ استانداردها نیست؛ بلکه خواستهشان این است که آزمونهای پایان ترم تابستان نیز مانند کلاسها به صورتِ مجازی یا با شیوهای سازگار با آموزشِ آنلاین برگزار شود تا فشارِ مالی، روانی و سفرهایِ غیرضروری تحمل نشود. برخی از دانشجویانی که با مشکلاتِ سفر روبهرو هستند، به طور مشخص خواستارِ سیاستی روشن در استقبال از «حضورِ فیزیکی یا غیرِ حضوری» در امتحاناتِ پایان ترم میشوند تا از هزینههایِ ناخواسته جلوگیری شود. همچنین، برخی از دانشجویان با اشاره بهِ مسائلِ امنیتیِ برخی استانها، از مسئولانِ دانشگاه انتظار دارند تا راهکارهایِ امن و قابلِ اجرایی برای شرکتِ همگان در آزمونها ارائه دهند. در این میان، بازتولیدِ زیرساختهای آموزشیِ مجازی میتواند بخشی از پاسخ به این دغدغهها باشد؛ زیرا تجربههای گذشته نشان دادهاند که فضایِ آموزشیِ آنلاین میتواند با پشتیبانیِ فنیِ مناسب، کارآییِ بالایی را ارائه دهد. به این ترتیب، زنجیرهٔ تصمیمگیریِ دانشگاه میبایست با نگاهِ جامعتری به جوانبِ آموزشی، مالی و امنیتی، مسیرِ بهروزرسانیِ سیاستها را ترسیم کند.
در پایان، فعالانِ دانشجویی و گروههایِ صنفی با تاکید بر حقوقِ آموزشیِ دانشجو، به مقاماتِ دانشگاه و مقاماتِ آموزشیِ مرتبط یادآوری کردهاند که آیندهٔ آموزشیِ دانشگاههایِ کشور به تداومِ برگزاریِ آموزشِ باکیفیت و دسترسیِ برابر برای همهٔ دانشجویان بستگی دارد. در این میان، گزارشهایِ مکررِ رسانهای و مرورِ دادههایِ آموزشی میتواند به تصمیمگیریِ دقیقتر و همسو باِ ظرفیتهایِ دانشگاهی کمک کند. در واقع، پیگیریِ نتیجهٔ این مذاکرات و تصمیمات، میتواند به روشنسازیِ مسیرِ آیندهٔ آموزشِ عالی در کشور کمک کند و از تکرارِ مشکلاتِ مشابه در ترمهای بعدی جلوگیری کند. همچنین، لازم است اشاره شود که تجربههای گذشتهٔ دانشگاه آزاد در اجرایِ آموزشِ مجازی نشان میدهد که با سرمایهگذاریِ مناسبِ فنی و پشتیبانیِ تیمی، میتوان به شیوههایِ امن و کارآمد در آزمونها دست یافت. از دیدِ مرکزِ خبر، حفظِ توازنِ بینِ استقلالِ آموزشیِ دانشگاه وِ حمایتِ دانشجو، کلیدِ اصلیِ این دیالوگِ آموزشی است.