تنظیمگری به جای ممیزی؛ ضرورتی تازه در عملکرد معاون ارزشیابی و نظارت سینما
به گزارش تیم آرشیو کامل، در نشست تودیع و معارفه مدیران جدید سازمان سینمایی، سید محمدمهدی طباطبایی نژاد با پذیرش مسئولیت معاونت ارزشیابی و نظارت، به چشماندازی اشاره کرد که هدف آن تنظیمگری است نه ممیزی. این رویداد که با حضور جمعی از مدیران سازمان سینمایی و مؤسسات تابعه برگزار شد، نشان میدهد که رویکرد جدید حوزه نظارت سینما به سمت شفافیت، کارآمدی و امنیت اثر هنری حرکت میکند. در این نشست، رائد فریدزاده رئیس سازمان سینمایی با تجلیل از این گام و دعوت به همکاری، تأکید کرد که تجربه زیست طباطبایی نژاد در این حوزه میتواند از او شخصیتی علمی و عملی برای مواجهه با شرایط پیچیده کنونی بسازد. وی افزود: در زمانی که با تهدیدها و فشارهای اجرایی مواجهایم، حفاظت از حوزه فرهنگ و به ویژه سینما به عنوان یکی از ارکان هویت ملی، به عنوان مسئولیت مشترک همکاران مطرح است.
فریدزاده همچنین به اعتمادسازی به عنوان ابزار اصلی جلب اطمینان مخاطبان و هنرمندان اشاره کرد و گفت که شفافیت در عملکرد، میتواند اعتماد عمومی را تقویت کند. او از روح الله حسینی، معاون سابق ارزشیابی و نظارت، به عنوان فردی یاد کرد که در طول دوره مسئولیت خود اعتمادسازی را به عنوان یکی از کارکردهای محوری شورا و سازمان دنبال کرده است و افزود: این رویکرد به ویژه در شرایطی که کارویژههای فرهنگی با حساسیتهای امنیتی غیرسیاسی مواجه است، اهمیت دوچندانی دارد.
همچنین فریدزاده به تجارب علیرضا اسماعیلی کلیشمی، معاون سابق توسعه فناوری و مطالعات سینمایی، اشاره کرد و او را از جمله مدیرانی دانست که با منشا خیر و درایت، کارها را به پیش بردهاند. گفتگوی وی در جلسه از طرف بهبود کارگروه تخصصی سینما و شورای سینما، نشان داد که این شوراها به عنوان بازوهای اجرایی فرادستی، قابلیت سرعتبخشی به فرایندهای تصمیمگیری و تصمیمگیریهای استانی را دارا هستند. رئیس سازمان سینمایی با بیان اینکه شورای عالی سینما نباید تزیینی باشد، به فرمایشات گذشته اشاره کرد و بر اهمیت برگزاری منظم شورا و تسریع در شکلگیری شورای سینما در سطح استانها تأکید نمود. همچنین توضیح داد که تفویض اختیار از سوی رئیس جمهور به استاندار و حضور استاندار در جلسات شورا، میتواند بخش عمدهای از چالشهای اجرایی را در سطح استانی برطرف کند و به نتیجهگیریهای سریعتری منجر شود.
در ادامه سخنان، طباطبایی نژاد با اشاره به نقش معاونت ارزشیابی و نظارت، تصریح کرد که این حوزه کارش تنظیمگری است نه ممیزی. او توضیح داد که معاونت نظارت و ارزشیابی به معنای تنظیم چارچوبها و فراهم ساختن امنیت برای هنرمند در فرآیند تولید و مخاطب در تجربه دیدن اثر است. به گفته وی، هدف از تنظیمگری اتصال دو مسیر است تا هم اعتماد مخاطب حفظ شود و هم امنیت و آرامش خاطر هنرمندان تامین گردد. او افزود که اگر این کار را به شکل محدود به فیلمنامهسازی و اصلاح محدود تلقی کنیم، نقش این معاونت را به طور ناقص میبینیم و از کارکرد اصلی آن چشمپوشی خواهیم کرد.
در خلال جلسه، گزارش رسمی حسینی ارائه شد که نشان میدهد طی ۶۱۹ روز مسئولیت معاونت ارزشیابی و نظارت، ۲۰۴ درخواست پروانه ساخت بررسی شده است؛ این عدد در شرایطی سخت و با وجود جنگهای اقتصادی و فشارهای اجرایی به دست آمده است. حسینی توضیح داد که ۵۲ روز از این مدت در جنگ گذشته و ۴۱۰ روز در سایه جنگ سپری شده است و به این ترتیب تیم مدیریتی توانسته است در حالی که ذهنها برای برنامهریزی آرامش میطلبد، چراغ سینما را روشن نگه دارد و فرهنگ را برای امنیت خاطر مردم، برای دل مردم و حفظ امید مردم پایدار سازد. همچنین او یادآور شد که امنیت جانی و روانی جامعه هنری برای رونق فرهنگ از اهمیت بالایی برخوردار است و در این مسیر باید ادامە داد.
در ادامه، علیرضا اسماعیلی کلیشمی، معاون سابق توسعه فناوری و مطالعات سینمایی، با تأکید بر همدلی موجود میان مدیران سازمان سینمایی، گفت که سفر اردبیل تجربهای از همدلی مدیران عالی سینما بوده و نشان میدهد که همدلی و همافزایی در سازمان میتواند به ارتقای وضعیت کلی سینمای کشور کمک کند. او تأکید کرد که همواره باید مسیر پیشرفت را با حفظ هویت سازمان سینمایی دنبال کرد تا از پایداری روندها و استمرار سرمایههای فرهنگی کشور حمایت شود.
در پایان نشست، احکام سید محمدمهدی طباطبایی نژاد به عنوان معاون ارزشیابی و نظارت، روح الله حسینی به عنوان معاون توسعه و فناوری و مطالعات سینمایی و علیرضا اسماعیلی کلیشمی به عنوان دستیار ویژه و دبیر کارگروه تخصصی شورای سینما اعطا شد. این اعطاها گام مهمی در جهت تقویت ساختارهای اجرایی و ایجاد سازوکارهای منسجم برای توسعه سینمای ایران در سطوح ملی و استانی ارزیابی میشود. ضمن اینکه این تحول میتواند به شکلگیری و تقویت شوراها و کارگروههای تخصصی در استانها منجر شود تا فرآیندهای تصمیمگیری و صدور مجوز در سطح ملی و محلی به صورت هماهنگتر و با کارآمدی بیشتر انجام شود. به گزارش تیم آرشیو کامل، این تغییرات با هدف حفظ و ارتقای کیفیت اثرهای سینمایی و تأمین امنیت و رضایت مخاطبان اتخاذ شده است.
تحلیل اجرایی-حقوقی درباره نقش تنظیمگری در سینمای ایران
این تحلیل نشان میدهد که تنظیمگری در حوزه فرهنگ و سینما باید به گونهای طراحی شود که امنیت و آرامش هنری را فراهم آورد و در عین حال امکان آزادی عمل و خلاقیت را حفظ کند. برای این منظور، شفافیت در فرایندها، گزارشدهی مستمر و پاسخگویی به ذینفعان از جمله هنرمندان و مخاطبان، از اهمیت بسزایی برخوردار است. وجود نهادهای نظارتی کارآمد و غیرتهاجمی میتواند به ایجاد اعتماد عمومی منجر شود و از این طریق مخاطب از صحت و کیفیت آثار اطمینان بیشتری حاصل کند. در این مسیر، شورای عالی سینما به عنوان بازویی فرادستی نقش کلیدی ایفا میکند؛ به شرط آنکه تصمیمات با ضمانت اجرایی مناسب و به صورت اجرایی سریع و شفاف اجرا شود. به طور عملی، تنظیمگری به معنای پیوستن مسیرهای مختلف به هم است تا از یکسو مخاطب با اطمینان از امنیت اثر را تماشا کند و از سوی دیگر هنرمند با احساس امنیتِ تولید اثر را ادامه دهد. همچنین نیاز است که کارگروههای تخصصی و شوراهای استانی به طور منظم جلسات خود را برگزار کنند تا از قابلیت اجرایی و کارایی تصمیمات کاسته نشود. بنابراین، تحولات اخیر میتوانند به بهبود فرایند صدور مجوزها و بهبود نظارت بر محتوای سینمایی کمک کند، با این شرط که اصول قانونی جمهوری اسلامی ایران را محور کار قرار داده و از تأثیرات منفی غیرقانونی یا غیرشفاف پرهیز شود.